İngilizce hemşirelik ders notları (1. sınıf): hemşirelik esasları, ilaç dozu ve damla hızı hesaplama, tıbbi terminoloji, anatomi ve fizyoloji Türkçe açıklamalarıyla, cevaplı sınav soruları, SBAR ve hasta iletişimi kalıpları ve arama motoru.
9ders ve beceri
250terim ve kalıp, Türkçe açıklamalı
81sınav sorusu, cevaplı
14konuşma ve yazma görevi
Hemşirelik · 1. sınıfİngilizce terim + Türkçe açıklama
Hazırlayan: Semih Pala · Son güncelleme: 15 Ekim 2026
Kısaca: Bu İngilizce hemşirelik ders notları sayfasında 1. sınıf hemşirelik esasları, ilaç dozu hesaplama, tıbbi terminoloji, anatomiye giriş, fizyolojiye giriş, tıbbi biyoloji ve genetik, tıbbi biyokimya notları ile İngilizce konuşma ve yazma kalıpları var. Toplam 250 terim ve kalıp Türkçe açıklamalarıyla, 81 cevaplı sınav sorusu ve 14 model cevaplı görev. Aşağıdaki arama motoruna İngilizce ya da Türkçe yaz, istediğin konu hemen önüne gelsin.
Ders
Tür
Örnek aramalar
Sonuç yok. Daha kısa bir kelimeyle ya da İngilizce/Türkçe karşılığıyla dene; ders ve tür filtrelerini “Tüm dersler” ve “Her şey”e al.
Hemşirelik EsaslarıFundamentals of Nursing
Hemşirelik esasları 1. sınıf notları: hemşirelik süreci (ADPIE), Maslow ile önceliklendirme, normal vital bulgular, el hijyeni ve izolasyon önlemleri, hasta güvenliği, SBAR ve temel bakım uygulamaları. İngilizce terimler, sınav soruları ve cevapları.
Hemşirelik süreci
Nursing process (ADPIE)Hemşirelik süreci
Beş aşamalı sistematik bakım yöntemidir: tanılama ve veri toplama (Assessment), hemşirelik tanısı (Diagnosis), planlama (Planning), uygulama (Implementation) ve değerlendirme (Evaluation).
The nursing process begins with assessment.
İpucu: Sıralama sorusu sık çıkar: ADPIE.
Subjective and objective dataÖznel ve nesnel veri
Öznel veri hastanın kendi ifadesidir (“başım ağrıyor”). Nesnel veri gözlenen ya da ölçülen bulgudur (ateş 38,5 °C, kan basıncı 140/90 mmHg).
Pain reported by the patient is an example of subjective data.
Nursing diagnosisHemşirelik tanısı
Hastanın sağlık sorununa verdiği yanıtı tanımlar (ör. “akut ağrı”, “düşme riski”) ve hemşirelik girişimleriyle çözülebilir; NANDA-I sınıflaması kullanılır. Tıbbi tanı ise hastalığı tanımlar (ör. pnömoni).
A nursing diagnosis describes the patient's response to a health problem.
SMART goalsSMART hedefler
Planlamada hedefler özgül (Specific), ölçülebilir (Measurable), ulaşılabilir (Achievable), gerçekçi (Realistic) ve zamanla sınırlı (Time-bound) olmalıdır.
The patient will walk 20 metres with assistance by the end of the day.
Maslow's hierarchy of needsMaslow'un gereksinimler hiyerarşisi
Önceliklendirmede kullanılır: fizyolojik gereksinimler, güvenlik, sevgi ve ait olma, saygınlık ve kendini gerçekleştirme. Önce fizyolojik gereksinimler karşılanır; acil durumda ABC (Airway, Breathing, Circulation) sırası izlenir.
According to Maslow, physiological needs have the highest priority.
Vital bulgular ve değerlendirme
Normal adult vital signsErişkinde normal vital bulgular
Vücut sıcaklığı yaklaşık 36,5–37,5 °C; nabız 60–100/dk; solunum 12–20/dk; kan basıncı normalde 120/80 mmHg'nin altında; oksijen satürasyonu (SpO₂) %95–100. Ağrı beşinci vital bulgu olarak kabul edilir.
A normal adult respiratory rate is 12 to 20 breaths per minute.
Pulse assessmentNabız değerlendirmesi
Hız, ritim ve dolgunluk değerlendirilir. Erişkinde en sık radiyal nabız sayılır; düzensiz nabız bir tam dakika sayılır. Apikal nabız kalp tepesinden steteskopla dinlenir.
An irregular pulse should be counted for a full minute.
Blood pressure measurementKan basıncı ölçümü
Hasta oturur, kol kalp hizasında desteklenir. Uygun genişlikte manşon kullanılır; çok dar manşon değeri yüksek, çok geniş manşon düşük gösterir.
A cuff that is too small gives a falsely high reading.
Pain assessmentAğrı değerlendirmesi
Ağrının yeri, şiddeti, niteliği, başlangıcı ve süresi sorgulanır. Şiddet için 0–10 sayısal derecelendirme ölçeği, çocuklarda yüz ifadeleri ölçeği kullanılır.
Ask the patient to rate the pain on a scale from 0 to 10.
Glasgow Coma ScaleGlasgow Koma Skalası
Bilinç düzeyini göz açma (1–4), sözel yanıt (1–5) ve motor yanıt (1–6) ile değerlendirir. En düşük puan 3, en yüksek 15'tir; 8 ve altı ağır bilinç bozukluğunu gösterir.
The Glasgow Coma Scale ranges from 3 to 15.
Enfeksiyon kontrolü
Hand hygiene: WHO's five momentsEl hijyeni: DSÖ'nün beş anı
1) Hastaya dokunmadan önce, 2) aseptik ya da temiz işlemden önce, 3) vücut sıvısıyla temas riskinden sonra, 4) hastaya dokunduktan sonra, 5) hastanın çevresine dokunduktan sonra. Alkol bazlı el ovalama 20–30 saniye, sabun ve suyla yıkama 40–60 saniye sürer.
Hand hygiene must be performed before touching a patient.
Chain of infectionEnfeksiyon zinciri
Etken, rezervuar, çıkış yolu, bulaş yolu, giriş yolu ve duyarlı konak halkalarından oluşur. Zincirin herhangi bir halkasını kırmak enfeksiyonu önler; el hijyeni bulaş yolunu kırar.
Hand hygiene breaks the chain of infection at the mode of transmission.
Standard precautionsStandart önlemler
Tanısından bağımsız olarak tüm hastalara uygulanır: el hijyeni, kişisel koruyucu ekipman, güvenli enjeksiyon uygulamaları, kesici-delici atıkların güvenli atılması ve öksürük adabı.
Standard precautions apply to all patients regardless of diagnosis.
Contact, droplet and airborne precautionsTemas, damlacık ve hava yolu önlemleri
Temas önlemi (ör. MRSA, C. difficile): önlük ve eldiven. Damlacık önlemi (ör. influenza): cerrahi maske. Hava yolu önlemi (ör. tüberküloz, kızamık, suçiçeği): N95 ya da FFP2 maske ve negatif basınçlı oda.
Patients with tuberculosis require airborne precautions and an N95 respirator.
Putting on and removing PPEKişisel koruyucu ekipman giyme ve çıkarma
Giyme sırası: önlük, maske, gözlük ya da yüz siperi, eldiven. Çıkarırken en çok kirlenen eldivenler önce çıkarılır; ardından gözlük, önlük ve maske çıkarılır ve el hijyeni yapılır.
Gloves are put on last and removed first.
Medical and surgical asepsisTıbbi ve cerrahi asepsi
Tıbbi asepsi (temiz teknik) mikroorganizma sayısını azaltır ve yayılmasını önler. Cerrahi asepsi (steril teknik) tüm mikroorganizmaları uzak tutar; idrar sondası takma ve cerrahi girişimlerde kullanılır.
Her işlemden önce en az iki tanımlayıcı (ör. ad-soyad ve doğum tarihi) kullanılır; oda ya da yatak numarası tanımlayıcı olarak kullanılmaz.
Use at least two identifiers before giving any medication.
Rights of medication administrationİlaç uygulamanın doğruları
Doğru hasta, doğru ilaç, doğru doz, doğru yol, doğru zaman ve doğru kayıt; birçok kaynak doğru neden ve doğru yanıtı da ekler.
Check the right patient, drug, dose, route and time before administration.
SBAR communicationSBAR iletişim tekniği
Ekip içi iletişimi yapılandırır: Situation (durum), Background (öykü), Assessment (değerlendirme), Recommendation (öneri). Özellikle hekimi telefonla bilgilendirirken kullanılır.
SBAR stands for Situation, Background, Assessment and Recommendation.
DocumentationKayıt tutma
Kayıtlar doğru, zamanında, nesnel ve okunaklı olmalıdır; “kayıt edilmeyen iş yapılmamış sayılır.” SOAP formatı: öznel veri, nesnel veri, değerlendirme, plan.
If it was not documented, it was not done.
Temel bakım uygulamaları
Patient positionsHasta pozisyonları
Fowler: baş 45–60°. Yarı Fowler: 30–45°. Supin: sırtüstü. Prone: yüzüstü. Lateral: yan yatış. Sims: yarı yüzüstü, sol yan. Trendelenburg: baş aşağıda, ayaklar yukarıda.
Semi-Fowler's position raises the head of the bed to 30–45 degrees.
Risk Braden ölçeğiyle değerlendirilir; düşük puan yüksek risk demektir. Hareketsiz hastaların pozisyonu en az iki saatte bir değiştirilir, deri kuru ve temiz tutulur, kemik çıkıntılar korunur.
The Braden scale is used to assess the risk of pressure injuries.
Fall preventionDüşmelerin önlenmesi
Düşme riski İtaki ya da Morse gibi ölçeklerle değerlendirilir. Yatak alçak ve frenli, zil erişilebilir, zemin kuru tutulur; yüksek riskli hastalar işaretlenir.
The Morse Fall Scale is used to assess a patient's risk of falling.
Fluid intake and outputAldığı-çıkardığı sıvı takibi
Ağızdan ve damar yoluyla alınan tüm sıvılar ile idrar, kusma ve drenaj gibi tüm çıkışlar kaydedilir. Erişkinde idrar çıkışının saatte en az yaklaşık 0,5 mL/kg olması beklenir.
Record all fluid intake and output on the fluid balance chart.
Sınavda sık karıştırılanlar
Kavram
Karıştırılan
Fark
Öznel veri
Nesnel veri
Öznel veri hastanın söylediğidir (“midem bulanıyor”); nesnel veri ölçülen ya da gözlenen bulgudur (kusma, ateş 38 °C).
İlaç dozu hesaplama: temel formül, birim dönüşümleri, kiloya göre doz, infüzyon hızı (mL/saat), damla hızı (damla/dakika), heparin ve dopamin hesapları, yüzde çözeltiler. Çözümlü sorular, İngilizce kalıplar ve sayfa içi hesaplayıcı.
Temel formüller
Basic formula (D/H × Q)Temel formül
Verilecek miktar = (istenen doz ÷ eldeki doz) × eldeki miktar. D (desired) hekimin istemi, H (have) ilacın etiketindeki doz, Q (quantity) bu dozun bulunduğu tablet ya da mL sayısıdır.
Amount to give = desired dose ÷ dose on hand × quantity.
İpucu: Önce birimleri eşitleyin: mg ile mg, mcg ile mcg.
Metric conversionsBirim dönüşümleri
1 g = 1000 mg; 1 mg = 1000 mcg (µg); 1 L = 1000 mL; 1 kg = 1000 g. Büyük birimden küçüğe geçerken 1000 ile çarpılır, küçükten büyüğe geçerken 1000'e bölünür.
There are 1000 micrograms in one milligram.
Weight-based dosingKiloya göre doz
Doz (mg) = istenen doz (mg/kg) × hastanın ağırlığı (kg). Pound cinsinden verilen ağırlık 2,2'ye bölünerek kilograma çevrilir.
The dose is 10 mg/kg, so a 25 kg child needs 250 mg.
Daily dose in divided dosesGünlük dozun bölünmesi
İstem mg/kg/gün ise önce günlük toplam doz hesaplanır, sonra uygulama sayısına bölünür. Her 8 saatte bir (q8h) günde 3, her 6 saatte bir (q6h) günde 4 uygulama demektir.
Give 30 mg/kg/day divided every 8 hours.
İpucu: q8h = günde 3 doz; q6h = günde 4 doz.
İnfüzyon hesapları
Infusion rate (mL/h)İnfüzyon hızı
Hız (mL/saat) = toplam hacim (mL) ÷ süre (saat). İnfüzyon pompaları mL/saat ile ayarlanır.
Infuse 1000 mL over 8 hours at 125 mL per hour.
Drip rate (drops/min)Damla hızı
Damla/dakika = hacim (mL) × damla faktörü (damla/mL) ÷ süre (dakika). Yarım damla sayılamayacağı için sonuç tam sayıya yuvarlanır.
Drops per minute = volume × drop factor ÷ time in minutes.
İpucu: Süreyi dakikaya çevirmeyi unutmayın.
Drop factorDamla faktörü
İnfüzyon setinin 1 mL için verdiği damla sayısıdır ve set ambalajında yazar. Makro damla setleri genellikle 10, 15 ya da 20 damla/mL; mikro damla setleri 60 damla/mL'dir. Mikro damla setinde damla/dakika değeri mL/saat değerine eşittir.
With a microdrip set, drops per minute equal millilitres per hour.
Infusion timeİnfüzyon süresi
Süre (saat) = toplam hacim (mL) ÷ hız (mL/saat). Örneğin 500 mL, 100 mL/saat hızla 5 saatte biter.
At 100 mL per hour, 500 mL will take five hours.
Dose-based infusions (mcg/kg/min)Doza dayalı infüzyonlar
Hız (mL/saat) = doz (mcg/kg/dk) × ağırlık (kg) × 60 ÷ derişim (mcg/mL). Dopamin ve noradrenalin gibi ilaçlarda kullanılır; bunlar yüksek riskli ilaçlardır ve çift kontrol gerektirir.
Calculate the infusion rate in mL per hour from the dose in mcg/kg/min.
Units per hour (heparin)Saatte ünite
Önce derişim bulunur (ünite ÷ mL), sonra istenen ünite/saat derişime bölünür. Örneğin 25.000 ünite heparin 500 mL'de ise derişim 50 ünite/mL'dir; 1000 ünite/saat için hız 20 mL/saat olur.
Heparin is prescribed in units per hour.
Çözeltiler
Percentage solutionsYüzde çözeltiler
Ağırlık/hacim yüzdesi 100 mL'deki gram miktarıdır. %0,9 NaCl 100 mL'de 0,9 g, yani litrede 9 g sodyum klorür içerir; %5 dekstroz 100 mL'de 5 g glukoz içerir.
Normal saline (0.9% sodium chloride) contains 9 g of sodium chloride per litre.
Ratio strengthOran gösterimi
1:1000 oranı 1000 mL'de 1 g demektir; yani 1 mg/mL. Adrenalinin 1:1000 çözeltisi 1 mg/mL, 1:10.000 çözeltisi 0,1 mg/mL'dir.
Adrenaline 1:1000 contains 1 mg per mL.
Dilution (C1V1 = C2V2)Seyreltme
Başlangıç derişimi × başlangıç hacmi = son derişim × son hacim. Bir çözeltiden istenen derişimde yeni bir çözelti hazırlamak için kullanılır.
Use C1V1 = C2V2 to calculate the volume needed for a dilution.
Insulin unitsİnsülin ünitesi
U-100 insülinin 1 mL'sinde 100 ünite bulunur. İnsülin yalnızca insülin enjektörüyle ve ünite cinsinden uygulanır; “U” kısaltması yerine “ünite” yazılması önerilir.
U-100 insulin contains 100 units per mL.
Güvenli uygulama
Frequency and route abbreviationsSıklık ve yol kısaltmaları
PO ağızdan, IV damar içi, IM kas içi, SC deri altı; q8h her 8 saatte bir, b.i.d. günde iki, t.i.d. günde üç, q.i.d. günde dört kez; PRN gerektiğinde, STAT hemen.
The medication is ordered 500 mg PO t.i.d.
Leading and trailing zerosBaştaki ve sondaki sıfırlar
Ondalık sayının önüne sıfır yazılır (0,5 mg), sonuna yazılmaz (5,0 mg değil 5 mg). Sondaki sıfır gözden kaçarsa on kat doz hatası olabilir.
Always write a leading zero, for example 0.5 mg.
RoundingYuvarlama
Tabletler yalnızca çentikliyse bölünür. Sıvı dozlar genellikle bir ondalık basamağa (0,1 mL), damla hızları tam sayıya yuvarlanır; kurumun kurallarına uyulur.
Round the drip rate to the nearest whole drop.
High-alert medicationsYüksek riskli ilaçlar ve çift kontrol
İnsülin, heparin, konsantre potasyum klorür ve opioidler gibi yüksek riskli ilaçlarda hesap ve uygulama ikinci bir hemşire tarafından bağımsız olarak kontrol edilir.
High-alert medications should be independently double-checked.
İlaç dozu ve damla hızı hesaplayıcı
Sınavlarda ve uygulama derslerinde kendi hesabını kontrol etmek için. Eğitim amaçlıdır: klinikte kurum protokolünü uygula ve hesabı ikinci bir sağlık çalışanıyla kontrol et.
Doz (tablet / mL)Kilo başına dozİnfüzyon ve damla hızı
İngilizce tıbbi terminoloji: en sık kullanılan ön ekler, son ekler, kelime kökleri ve klinik kısaltmalar. Her biri Türkçe anlamı, örnek kelimeleri ve İngilizce örnek cümlesiyle; sınav soruları ve cevaplarıyla.
Ağrı bildirir: miyalji (kas ağrısı), artralji (eklem ağrısı), nevralji (sinir ağrısı).
Myalgia means muscle pain.
-aemia / -emiakanda bir durum
Kanla ilgili bir durumu bildirir: anemi, lösemi, hiperkalemi (kanda yüksek potasyum), bakteriyemi.
Hyperkalaemia refers to a high potassium level in the blood.
-scopy / -graphy / -gramgözle inceleme / kayıt işlemi / kayıt
-skopi bir aletle içini gözle inceleme (endoskopi, kolonoskopi), -grafi kayıt alma işlemi (radyografi), -gram elde edilen kayıt (elektrokardiyogram) anlamına gelir.
An electrocardiogram is a recording of the electrical activity of the heart.
-plastycerrahi onarım
Bir yapının cerrahi olarak onarılması ya da yeniden şekillendirilmesidir: rinoplasti, anjiyoplasti.
Angioplasty is a procedure to widen a narrowed blood vessel.
-megalybüyüme
Bir organın büyümesini bildirir: hepatomegali, splenomegali, kardiyomegali.
Hepatomegaly means enlargement of the liver.
-penia / -cytosisazlık / artış
-peni hücre sayısının azlığı (lökopeni, trombositopeni), -sitoz artışı (lökositoz) anlamına gelir.
Thrombocytopenia is a low platelet count.
-oma / -osistümör / anormal durum
-oma tümör (lipom, karsinom), -oz anormal durum ya da süreç (fibroz, nekroz, osteoporoz) bildirir.
Osteoporosis is a condition characterised by reduced bone density.
-plegia / -paresisfelç / güçsüzlük
-pleji tam felç (parapleji: vücudun alt yarısının felci), -parezi kısmi güçsüzlük (hemiparezi) anlamına gelir.
Paraplegia is paralysis of the lower half of the body.
Kelime kökleri (roots)
cardi/okalp
Kardiyoloji, kardiyomiyopati, taşikardi.
Cardiology is the study of the heart and its diseases.
Anatomiye giriş 1. sınıf notları: anatomik pozisyon, düzlemler ve yön terimleri, eklem hareketleri, iskelet ve eklemler, vücut boşlukları ve sistemlere genel bakış. İngilizce terimler, sınav soruları ve cevapları.
Temel kavramlar
Anatomical positionAnatomik pozisyon
Vücut dik, yüz ve gözler karşıya bakar, kollar yanda, avuç içleri öne dönük, ayaklar bitişik ve öne bakar. Tüm yön terimleri bu pozisyona göre tanımlanır.
In the anatomical position, the palms face anteriorly.
Anatomical planesAnatomik düzlemler
Sagital düzlem vücudu sağ ve sol olarak ayırır; tam ortadan geçene median (midsagital) düzlem denir. Koronal (frontal) düzlem ön ve arka, transvers (horizontal) düzlem üst ve alt olarak ayırır.
The coronal plane divides the body into anterior and posterior parts.
Uzuvlarda kullanılır: proksimal gövdeye ya da uzvun başlangıcına daha yakın, distal daha uzak anlamına gelir. Örneğin dirsek bileğe göre proksimaldir.
The elbow is proximal to the wrist.
İpucu: Proksimal ve distal uzuvlarda ve kanallarda kullanılır; gövdede superior ve inferior kullanılır.
Movements at jointsEklem hareketleri
Fleksiyon açıyı küçültür, ekstansiyon büyütür. Abduksiyon orta hattan uzaklaştırır, adduksiyon yaklaştırır. Supinasyon avuç içini öne çevirir, pronasyon arkaya. Ayak bileğinde dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon, ayakta inversiyon ve eversiyon yapılır.
Abduction moves a limb away from the midline.
İskelet sistemi
Axial and appendicular skeletonAksiyel ve apendiküler iskelet
Erişkin iskeletinde 206 kemik bulunur. Aksiyel iskelet (80 kemik): kafatası, omurga, kaburgalar, sternum, hiyoit ve kulak kemikçikleri. Apendiküler iskelet (126 kemik): üst ve alt ekstremite kemikleri ile omuz ve kalça kuşakları.
The adult human skeleton consists of 206 bones.
Types of bonesKemik tipleri
Uzun (femur), kısa (karpal kemikler), yassı (sternum, kafatası kemikleri), düzensiz (omurlar) ve sesamoid (patella) kemikler. Patella vücuttaki en büyük sesamoid kemiktir.
The patella is the largest sesamoid bone in the body.
Parts of a long boneUzun kemiğin bölümleri
Diafiz (gövde), epifizler (uçlar), metafiz ve büyüme kıkırdağı (epifiz plağı). Dışta periost, içte medüller boşluk ve endost bulunur. Boyuna büyüme epifiz plağında olur.
Longitudinal bone growth takes place at the epiphyseal plate.
Vertebral columnOmurga
7 servikal, 12 torakal, 5 lomber, 5 sakral (birleşerek sakrumu oluşturur) ve genellikle 4 koksigeal omurdan oluşur. Atlas (C1) ve aksis (C2) özel yapılı servikal omurlardır.
The vertebral column has seven cervical vertebrae.
RibsKaburgalar
12 çift kaburga vardır. 1–7 gerçek kaburgalar sternuma doğrudan, 8–10 yalancı kaburgalar dolaylı olarak bağlanır; 11 ve 12 sternuma bağlanmayan yüzen kaburgalardır.
Ribs 11 and 12 are known as floating ribs.
SkullKafatası
Nörokranyum (beyni koruyan kemikler: frontal, parietal, temporal, oksipital, sfenoid, etmoid) ve viserokranyum (yüz kemikleri: maksilla, mandibula, zigomatik, nazal vb.) olmak üzere iki kısımdır. Mandibula kafatasının hareketli tek kemiğidir.
The mandible is the only movable bone of the skull.
Eklemler ve kaslar
Types of jointsEklem tipleri
Fibröz eklemler hareketsizdir (kafatası suturları). Kıkırdak eklemler az hareketlidir (simfizis pubis, intervertebral diskler). Sinovyal eklemler serbest hareketlidir; eklem boşluğu, sinovyal zar ve sıvı içerir.
Synovial joints are freely movable joints with a joint cavity.
Origin, insertion and muscle rolesOrijin, insersiyo ve kas görevleri
Orijin kasın daha sabit tutunma yeri, insersiyo daha hareketli tutunma yeridir. Agonist (ana hareket ettirici) hareketi yapar, antagonist zıt yönde çalışır, sinerjist agoniste yardım eder.
The biceps brachii is the agonist of elbow flexion.
Vücut boşlukları ve bölgeler
Body cavitiesVücut boşlukları
Dorsal boşluk kranyal boşluk ve vertebral kanaldan oluşur. Ventral boşluk diyaframla torasik boşluk (plevra boşlukları, perikard boşluğu, mediasten) ve abdominopelvik boşluk olarak ikiye ayrılır.
The diaphragm separates the thoracic cavity from the abdominopelvic cavity.
Serous membranesSeröz zarlar
Organın yüzeyini örten visseral yaprak ve boşluğun duvarını döşeyen pariyetal yapraktan oluşur; aralarında az miktarda seröz sıvı bulunur: plevra (akciğer), perikard (kalp) ve periton (karın).
The visceral pleura covers the surface of the lungs.
Abdominal quadrants and regionsKarın kadranları ve bölgeleri
Dört kadran: sağ üst (karaciğer, safra kesesi), sol üst (mide, dalak), sağ alt (apendiks, çekum), sol alt (sigmoid kolon). Daha ayrıntılı bölümlemede dokuz bölge kullanılır (epigastrik, umbilikal, hipogastrik vb.).
The appendix is usually located in the right lower quadrant.
Sistemlere genel bakış
Divisions of the nervous systemSinir sisteminin bölümleri
Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten, periferik sinir sistemi 12 çift kranyal ve 31 çift spinal sinirden oluşur. Otonom sinir sistemi sempatik ve parasempatik olarak ikiye ayrılır.
There are 12 pairs of cranial nerves and 31 pairs of spinal nerves.
Systemic and pulmonary circulationBüyük ve küçük dolaşım
Küçük (pulmoner) dolaşımda sağ ventrikülden çıkan kan akciğerlere gider ve oksijenlenerek sol atriuma döner. Büyük (sistemik) dolaşımda sol ventrikül oksijenli kanı aort yoluyla vücuda pompalar. Arterler kanı kalpten uzaklaştırır, venler kalbe getirir.
Arteries carry blood away from the heart.
İpucu: Pulmoner arter oksijeni az kan taşıyan bir arterdir.
Heart chambers and valvesKalp boşlukları ve kapakları
Dört boşluk vardır: sağ ve sol atrium, sağ ve sol ventrikül. Triküspit kapak sağ atrium ile sağ ventrikül, mitral (biküspit) kapak sol atrium ile sol ventrikül arasındadır; pulmoner ve aort kapakları semilunar kapaklardır.
The mitral valve lies between the left atrium and the left ventricle.
Respiratory tractSolunum yolları
Üst solunum yolu: burun, farinks, larinks. Alt solunum yolu: trakea, bronşlar, bronşioller ve alveoller. Sağ akciğerde üç, sol akciğerde iki lob bulunur.
The right lung has three lobes and the left lung has two.
Digestive tractSindirim kanalı
Ağız, farinks, özofagus, mide, ince bağırsak (duodenum, jejunum, ileum) ve kalın bağırsak (çekum, kolon, rektum, anal kanal). Karaciğer, safra kesesi ve pankreas yardımcı organlardır.
The small intestine consists of the duodenum, jejunum and ileum.
İpucu: İleum (ince bağırsak) ile ilium (kalça kemiği) karıştırılmamalı.
Sınavda sık karıştırılanlar
Kavram
Karıştırılan
Fark
Sagital düzlem
Koronal ve transvers düzlem
Sagital sağ-sol, koronal (frontal) ön-arka, transvers (horizontal) üst-alt olarak ayırır.
Proksimal/distal
Superior/inferior
Proksimal ve distal uzuvlarda gövdeye yakınlık-uzaklık için; superior ve inferior gövdede baş ya da ayak yönü için kullanılır.
Abduksiyon
Adduksiyon
Abduksiyon uzvu orta hattan uzaklaştırır; adduksiyon orta hatta yaklaştırır (“add” = ekle, gövdeye kat).
Fizyolojiye giriş 1. sınıf notları: homeostaz ve geri bildirim, vücut sıvı bölmeleri, membran ve aksiyon potansiyeli, sinaps, kas kasılması, otonom sinir sistemi ve kalp-damar temelleri. İngilizce terimler, sınav soruları ve cevapları.
Homeostaz ve vücut sıvıları
HomeostasisHomeostaz
Dış ortam değişse de iç ortamın (vücut sıcaklığı, kan şekeri, pH, kan basıncı) dar sınırlar içinde sabit tutulmasıdır. Bir reseptör, kontrol merkezi ve efektör üzerinden çalışır.
Homeostasis is the maintenance of a stable internal environment.
Negative feedbackNegatif geri bildirim
Değişkeni başlangıç değerine geri döndüren, en yaygın düzenleme biçimidir. Örnekler: vücut sıcaklığı, kan glukozu (insülin-glukagon) ve kan basıncının (baroreseptör refleksi) düzenlenmesi.
Blood glucose is regulated by negative feedback.
Positive feedbackPozitif geri bildirim
Değişikliği daha da büyüten döngüdür; olay tamamlanınca sona erer. Örnekler: doğumda oksitosin salınımı, kan pıhtılaşması ve ovulasyondan önceki LH artışı.
Oxytocin release during labour is an example of positive feedback.
İpucu: Pozitif geri bildirim örnekleri sınırlıdır; şıklarda kolay ayırt edilir.
Body fluid compartmentsVücut sıvı bölmeleri
Erişkin erkekte toplam vücut suyu vücut ağırlığının yaklaşık %60'ıdır (60-40-20 kuralı): yaklaşık üçte ikisi hücre içi (%40), üçte biri hücre dışı (%20) sıvıdır. Hücre dışı sıvının yaklaşık dörtte üçü interstisyel sıvı, dörtte biri plazmadır.
Total body water is approximately 60% of body weight in adult men.
Intracellular and extracellular ionsHücre içi ve dışı iyonlar
Hücre içi sıvının ana katyonu potasyum (K⁺), hücre dışı sıvının ana katyonu sodyum (Na⁺), ana anyonu klordur (Cl⁻). Bu fark Na⁺/K⁺ pompasıyla korunur.
Potassium is the main intracellular cation.
Osmosis and tonicityOsmoz ve tonisite
Osmoz, suyun yarı geçirgen zardan çözünen derişimi yüksek tarafa geçmesidir. İzotonik çözeltide (%0,9 NaCl) eritrosit hacmi değişmez; hipotonik çözeltide su girer, hücre şişer ve patlayabilir (hemoliz); hipertonik çözeltide su çıkar ve hücre büzülür (krenasyon).
In a hypotonic solution, red blood cells swell and may lyse.
Nöronlarda yaklaşık −70 mV, iskelet kasında yaklaşık −90 mV'dir. Esas olarak K⁺'un sızıntı kanallarından dışarı çıkmasıyla oluşur; Na⁺/K⁺ pompası iyon farklarını korur.
The resting membrane potential is mainly determined by potassium ions.
Action potentialAksiyon potansiyeli
Eşik değere (yaklaşık −55 mV) ulaşılınca voltaj kapılı Na⁺ kanalları açılır ve depolarizasyon olur. Ardından Na⁺ kanalları inaktive olur, K⁺ kanalları açılır ve repolarizasyon gelir; kısa bir hiperpolarizasyon görülebilir. Ya hep ya hiç kuralına uyar.
Depolarisation is caused by the influx of sodium through voltage-gated channels.
Refractory periodsRefrakter dönemler
Mutlak refrakter dönemde uyarının şiddeti ne olursa olsun yeni aksiyon potansiyeli oluşmaz (Na⁺ kanalları inaktiftir). Göreceli refrakter dönemde ancak eşik üstü güçlü bir uyarı yeni potansiyel oluşturabilir.
No action potential can be generated during the absolute refractory period.
Saltatory conductionAtlamalı iletim
Miyelinli aksonlarda aksiyon potansiyeli yalnızca Ranvier boğumlarında oluşur ve boğumdan boğuma atlar; bu, iletimi hızlandırır ve enerji tasarrufu sağlar.
Saltatory conduction occurs at the nodes of Ranvier in myelinated axons.
Chemical synapseKimyasal sinaps
Aksiyon potansiyeli akson ucuna ulaşınca voltaj kapılı Ca²⁺ kanalları açılır; Ca²⁺ girişi nörotransmitter içeren veziküllerin ekzositozunu sağlar. Nöromüsküler kavşakta nörotransmitter asetilkolindir ve asetilkolinesterazla yıkılır.
Acetylcholine is the neurotransmitter at the neuromuscular junction.
Aksiyon potansiyeli T tübüllerine yayılır; dihidropiridin ve riyanodin reseptörleri aracılığıyla sarkoplazmik retikulumdan Ca²⁺ salınır. Ca²⁺ troponin C'ye bağlanır, tropomiyozin kayar ve aktin-miyozin çapraz köprüleri kurulur.
In skeletal muscle, calcium binds to troponin C to initiate contraction.
Sliding filament theoryKayan filamentler kuramı
Kasılmada aktin ve miyozin filamentlerinin uzunluğu değişmez; aktin filamentleri miyozinin üzerinde kayarak sarkomerin ortasına doğru çekilir. Çapraz köprünün ayrılması için ATP gerekir.
During contraction, actin filaments slide over myosin filaments towards the centre of the sarcomere.
İpucu: ATP olmadan çapraz köprü ayrılamaz (rigor mortis).
Otonom sinir sistemi ve hormonlar
Sympathetic and parasympathetic systemsSempatik ve parasempatik sistem
Sempatik sistem “savaş ya da kaç” yanıtını yönetir: kalp hızı ve kan basıncı artar, bronşlar genişler, sindirim yavaşlar; postganglionik nörotransmitteri çoğunlukla noradrenalindir. Parasempatik sistem “dinlen ve sindir” yanıtını yönetir, asetilkolin kullanır ve kalp hızını azaltır.
Parasympathetic stimulation decreases the heart rate.
Peptide and steroid hormonesPeptit ve steroid hormonlar
Peptit hormonlar (ör. insülin) suda çözünür ve hücre yüzeyindeki reseptörlere bağlanarak ikinci haberciler aracılığıyla etki eder. Steroid hormonlar (ör. kortizol) yağda çözünür, zardan geçer ve hücre içi reseptörlere bağlanarak gen ifadesini değiştirir.
Steroid hormones bind to intracellular receptors.
Blood glucose regulationKan şekeri düzenlenmesi
Kan şekeri yükseldiğinde pankreasın beta hücrelerinden insülin salınır; glukozun hücrelere alınmasını ve glikojen olarak depolanmasını sağlar. Kan şekeri düştüğünde alfa hücrelerinden glukagon salınır; glikojenoliz ve glukoneogenezi uyarır.
Insulin lowers blood glucose, whereas glucagon raises it.
Kalp-damar ve kan
Cardiac outputKalp debisi
Kalp debisi = kalp hızı × atım hacmi. Dinlenimdeki erişkinde yaklaşık 5 L/dk'dır.
Cardiac output is the product of heart rate and stroke volume.
Blood pressureKan basıncı
Sistolik basınç ventrikül kasılması, diyastolik basınç gevşeme sırasındaki arter basıncıdır. Nabız basıncı = sistolik − diyastolik. Ortalama arter basıncı yaklaşık diyastolik basınç + nabız basıncının üçte biridir.
Mean arterial pressure is approximately diastolic pressure plus one third of the pulse pressure.
Composition of bloodKanın bileşimi
Kanın yaklaşık %55'i plazma, %45'i şekilli elemanlardır (eritrosit, lökosit, trombosit). Eritrositlerin kan hacmindeki oranına hematokrit denir.
Haematocrit is the percentage of blood volume occupied by red blood cells.
Oxygen transportOksijen taşınması
Oksijenin büyük kısmı eritrositlerde hemoglobine bağlı taşınır; çok az bir kısmı plazmada çözünmüş hâldedir. Her hemoglobin molekülü dört oksijen molekülü bağlayabilir.
Most oxygen in the blood is transported bound to haemoglobin.
ThermoregulationIsı düzenlenmesi
Vücut sıcaklığının ayar noktası hipotalamustadır. Sıcakta terleme ve deri damarlarının genişlemesi (vazodilatasyon), soğukta titreme ve vazokonstriksiyon devreye girer.
The hypothalamus acts as the body's thermostat.
Sınavda sık karıştırılanlar
Kavram
Karıştırılan
Fark
Negatif geri bildirim
Pozitif geri bildirim
Negatif geri bildirim değişikliği tersine çevirir (sıcaklık, kan şekeri); pozitif geri bildirim değişikliği büyütür ve olay bitince durur (doğum, pıhtılaşma).
Hücre içi sıvı
Hücre dışı sıvı
Hücre içinde K⁺ yüksektir ve vücut suyunun üçte ikisi buradadır; hücre dışında Na⁺ ve Cl⁻ yüksektir ve vücut suyunun üçte biri buradadır.
Mutlak refrakter dönem
Göreceli refrakter dönem
Mutlak dönemde hiçbir uyarı yanıt oluşturmaz; göreceli dönemde ancak eşik üstü güçlü bir uyarı yanıt oluşturur.
Sempatik sistem
Parasempatik sistem
Sempatik “savaş ya da kaç”: kalp hızı artar, bronşlar genişler. Parasempatik “dinlen ve sindir”: kalp hızı azalır, sindirim artar.
Peptit hormon
Steroid hormon
Peptit hormonlar zar reseptörlerine bağlanıp ikinci habercileri kullanır; steroid hormonlar hücre içi reseptörlere bağlanıp gen ifadesini değiştirir.
Fizyolojiye Giriş: sınav soruları ve cevapları
Bir şıkka tıkla; doğru cevap ve Türkçe açıklaması açılır.
Soru 1.Which of the following is an example of positive feedback?
Regulation of body temperature
Regulation of blood glucose
Oxytocin release during labour
The baroreceptor reflex
Regulation of blood pH
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Oxytocin release during labour Doğumda oksitosin kasılmaları artırır, kasılmalar da daha fazla oksitosin salgılatır; bu pozitif geri bildirimdir.
Soru 2.The main intracellular cation is:
Sodium
Potassium
Calcium
Chloride
Magnesium
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Potassium Hücre içinde en çok bulunan katyon potasyumdur.
Soru 3.The depolarisation phase of the action potential is caused by:
K⁺ efflux
Na⁺ influx
Cl⁻ influx
Ca²⁺ efflux
Na⁺/K⁺ pump activity
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Na⁺ influx Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının açılmasıyla Na⁺ hücreye girer ve membran depolarize olur.
Soru 4.In an adult man, total body water is about ___ of body weight.
20%
40%
60%
80%
95%
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 60% 60-40-20 kuralı: toplam vücut suyu %60, hücre içi %40, hücre dışı %20.
Soru 5.A red blood cell placed in a hypotonic solution will:
shrink
swell and may lyse
remain unchanged
lose all its water
divide
Cevabı göster
Doğru cevap: B) swell and may lyse Hipotonik ortamda su hücreye girer; hücre şişer ve hemoliz olabilir.
Soru 6.Cardiac output equals:
heart rate × stroke volume
stroke volume ÷ heart rate
systolic − diastolic pressure
blood pressure × resistance
heart rate + stroke volume
Cevabı göster
Doğru cevap: A) heart rate × stroke volume Kalp debisi = kalp hızı × atım hacmi.
Soru 7.Saltatory conduction occurs at the:
synaptic cleft
nodes of Ranvier
axon hillock only
dendrites
motor end plate
Cevabı göster
Doğru cevap: B) nodes of Ranvier Miyelinli aksonlarda aksiyon potansiyeli Ranvier boğumlarından boğumlarına atlar.
Soru 8.The neurotransmitter at the neuromuscular junction is:
Noradrenaline
Dopamine
Acetylcholine
GABA
Serotonin
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Acetylcholine Motor nöron ucundan salınan asetilkolin kas hücresindeki nikotinik reseptörlere bağlanır.
Soru 9.In skeletal muscle, calcium initiates contraction by binding to:
Tropomyosin
Troponin C
Myosin
Actin
Calmodulin
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Troponin C Ca²⁺ troponin C'ye bağlanır, tropomiyozin kayar ve aktin üzerindeki bağlanma bölgeleri açılır. Düz kasta ise kalmodulin rol oynar.
Soru 10.Parasympathetic stimulation of the heart:
increases heart rate
decreases heart rate
has no effect
markedly increases contractility
causes coronary vasoconstriction only
Cevabı göster
Doğru cevap: B) decreases heart rate Vagus siniri aracılığıyla parasempatik uyarı kalp hızını azaltır.
Soru 11.Steroid hormones act mainly by binding to:
cell-surface G protein–coupled receptors
intracellular receptors
ion channels
tyrosine kinase receptors
gap junctions
Cevabı göster
Doğru cevap: B) intracellular receptors Steroid hormonlar yağda çözündükleri için zardan geçer ve hücre içi reseptörlere bağlanır.
Fizyoloji için İngilizce kalıplar
Kalıp
Türkçesi
Örnek cümle
X increases / decreases Y.
X, Y'yi artırır / azaltır.
Sympathetic stimulation increases heart rate.
When X rises, Y is released.
X yükseldiğinde Y salınır.
When blood glucose rises, insulin is released.
X is regulated by Y.
X, Y tarafından düzenlenir.
Body temperature is regulated by the hypothalamus.
X is maintained within a narrow range.
X dar bir aralıkta tutulur.
Blood pH is maintained within a narrow range.
X is proportional to Y.
X, Y ile orantılıdır.
The rate of diffusion is proportional to the concentration gradient.
…, which leads to Y.
…, bu da Y'ye yol açar.
Sodium enters the cell, which leads to depolarisation.
Tıbbi Biyoloji ve GenetikMedical Biology and Genetics
Tıbbi biyoloji ve genetik 1. sınıf notları: hücre zarı, organeller, hücre döngüsü, mitoz ve mayoz, DNA replikasyonu, transkripsiyon ve kalıtım tipleri. İngilizce terimler, Türkçe açıklamalar, sınav soruları ve cevapları.
Hücre ve hücre zarı
Prokaryotic vs eukaryotic cellProkaryot ve ökaryot hücre
Prokaryotlarda (bakteriler) zarla çevrili çekirdek ve organel yoktur; DNA nükleoid bölgededir ve ribozomlar 70S'tir. Ökaryot hücrelerde çekirdek ve zarlı organeller bulunur, sitoplazmik ribozomlar 80S'tir.
Prokaryotic cells lack a nucleus and membrane-bound organelles.
İpucu: Ribozom büyüklükleri (70S ve 80S) sık sorulur.
Fluid mosaic modelAkıcı mozaik modeli
Hücre zarı, içine integral ve periferik proteinlerin gömülü olduğu fosfolipit çift katmandır. Kolesterol zarın akışkanlığını dengeler; dış yüzdeki karbonhidratlar glikokaliksi oluşturur.
The plasma membrane is a phospholipid bilayer with embedded proteins.
PhospholipidFosfolipit
Hidrofilik (suyu seven) fosfat başı ve iki hidrofobik yağ asidi kuyruğu olan amfipatik bir moleküldür; suda kendiliğinden çift katman oluşturur.
Phospholipids are amphipathic molecules with a hydrophilic head and hydrophobic tails.
Passive transportPasif taşıma
Enerji harcanmadan, yoğunluk farkı yönünde gerçekleşir: basit difüzyon (O₂, CO₂), kolaylaştırılmış difüzyon (taşıyıcı ya da kanal proteiniyle, ör. GLUT ile glukoz) ve osmoz (suyun hareketi).
Passive transport moves substances down their concentration gradient without using ATP.
Na⁺/K⁺-ATPaseSodyum-potasyum pompası
Bir ATP harcayarak 3 Na⁺ iyonunu hücre dışına, 2 K⁺ iyonunu hücre içine taşır. Primer aktif taşımanın klasik örneğidir ve dinlenim membran potansiyeline katkı sağlar.
The Na⁺/K⁺-ATPase pumps three Na⁺ ions out and two K⁺ ions in for each ATP hydrolysed.
İpucu: 3 dışarı, 2 içeri: şıklarda yönler sık sık ters verilir.
Endocytosis and exocytosisEndositoz ve ekzositoz
Endositozda madde zarla sarılarak hücre içine alınır: fagositoz (katı parçacık), pinositoz (sıvı) ve reseptör aracılı endositoz (klatrin kaplı çukurcuklar; ör. LDL alımı). Ekzositozda veziküller zarla kaynaşarak içeriğini dışarı salar.
Receptor-mediated endocytosis uses clathrin-coated pits to take up specific molecules such as LDL.
Organeller
Nucleus and nucleolusÇekirdek ve çekirdekçik
Çekirdek, nükleer porlarla delinmiş çift katlı bir zarla (nükleer zarf) çevrilidir ve DNA'yı taşır. Çekirdekçikte (nucleolus) rRNA sentezlenir ve ribozom alt birimleri birleştirilir.
The nucleolus is the site of rRNA synthesis and ribosome assembly.
Yüzeyindeki ribozomlar salgı proteinlerini, zar proteinlerini ve lizozom enzimlerini sentezler; N-bağlı glikozilasyon burada başlar. Plazma hücreleri gibi çok protein salgılayan hücrelerde gelişkindir.
The rough ER synthesises secretory and membrane proteins.
Ribozom taşımaz. Lipit ve steroid hormon sentezi, karaciğerde ilaç ve toksinlerin detoksifikasyonu ve Ca²⁺ depolanması (kasta sarkoplazmik retikulum) görevlerini üstlenir.
The smooth ER is involved in lipid synthesis, detoxification and calcium storage.
Golgi apparatusGolgi cisimciği
Proteinleri modifiye eder, paketler ve gideceği yere göre sınıflandırır. Cis yüzü ER'den gelen vezikülleri alır, trans yüzü paketlenmiş vezikülleri gönderir. Lizozom enzimlerine mannoz-6-fosfat etiketi burada eklenir.
The Golgi apparatus modifies, sorts and packages proteins.
İpucu: Mannoz-6-fosfat = lizozoma gidiş etiketi.
LysosomeLizozom
Asidik ortamda (pH ≈ 5) çalışan hidrolitik enzimler içerir; hücre içi sindirim, yaşlanmış organellerin yıkımı (otofaji) ve fagosite edilen maddelerin parçalanmasından sorumludur.
Lysosomes contain acid hydrolases that digest macromolecules.
PeroxisomePeroksizom
Çok uzun zincirli yağ asitlerinin beta-oksidasyonunu yapar ve oluşan hidrojen peroksidi katalaz enzimiyle su ve oksijene parçalar.
Peroxisomes break down very-long-chain fatty acids and hydrogen peroxide.
MitochondrionMitokondri
Hücrenin enerji santralidir: oksidatif fosforilasyonla ATP üretir. Çift zarlıdır; iç zar kıvrımlarına krista denir. Kendi DNA'sı (mtDNA) vardır ve bu DNA anneden kalıtılır.
Mitochondria are the site of oxidative phosphorylation and ATP synthesis.
İpucu: mtDNA = maternal kalıtım.
CytoskeletonHücre iskeleti
Üç bileşeni vardır: aktin mikrofilamentleri (≈7 nm; hücre hareketi, kas kasılması), ara filamentler (≈10 nm; keratin, vimentin, desmin; mekanik dayanıklılık) ve mikrotübüller (≈25 nm; tübulin; iğ iplikleri, sil ve kamçı, vezikül taşınması).
Microtubules form the mitotic spindle and the core of cilia and flagella.
Cilia and flagellaSil ve kamçı
İkisinin de iskeleti 9+2 düzenindeki mikrotübüllerden (aksonem) oluşur; hareketi dinein motor proteini sağlar. Tabandaki bazal cisimcik, sentriol gibi 9 üçlü mikrotübül düzenindedir.
Cilia have a 9+2 arrangement of microtubules and move by the action of dynein.
Hücre döngüsü ve bölünme
Cell cycleHücre döngüsü
G1 (büyüme), S (DNA replikasyonu), G2 (bölünmeye hazırlık) ve M (mitoz) evrelerinden oluşur. Bölünmeyen hücreler G0'da bekler. Siklinler ve siklin bağımlı kinazlar (CDK) evre geçişlerini; p53 ve Rb proteinleri G1/S kontrol noktasını düzenler.
DNA replication takes place during the S phase of the cell cycle.
MitosisMitoz
Profaz, prometafaz, metafaz, anafaz ve telofazdan oluşur; ardından sitokinez gelir. Sonuçta ana hücreyle genetik olarak aynı iki diploit hücre oluşur. Metafazda kromozomlar ekvator düzleminde dizilir, anafazda kardeş kromatitler ayrılır.
Mitosis produces two genetically identical diploid daughter cells.
MeiosisMayoz
Art arda iki bölünmeyle dört haploit hücre oluşturur. Mayoz I'de homolog kromozomlar ayrılır; profaz I'de (pakiten) krossing-over olur. Mayoz II'de kardeş kromatitler ayrılır. Genetik çeşitlilik krossing-over ve bağımsız dağılımdan gelir.
Crossing over occurs during prophase I of meiosis.
İpucu: Homologlar mayoz I'de, kardeş kromatitler mayoz II'de ayrılır.
ApoptosisApoptoz
Programlı hücre ölümüdür: kaspaz enzimleriyle yürür, hücre büzülür, kromatin yoğunlaşır ve apoptotik cisimcikler oluşur; zar bütünlüğü korunduğu için iltihap oluşmaz. Nekroz ise hücrenin şişip parçalandığı, iltihapla seyreden kontrolsüz ölümdür.
Apoptosis is caspase-mediated programmed cell death without inflammation.
Moleküler biyoloji
DNA structureDNA yapısı
İki antiparalel zincirden oluşan çift sarmaldır. Adenin timinle iki, guanin sitozinle üç hidrojen bağı kurar. Zincirlerin omurgası şeker-fosfat bağlarından, basamakları baz çiftlerinden oluşur.
Guanine pairs with cytosine through three hydrogen bonds.
İpucu: G-C bağı üç olduğu için G-C oranı yüksek DNA daha zor ayrılır.
DNA replicationDNA replikasyonu
Yarı korunumludur: her yeni molekül bir eski, bir yeni zincir taşır. Helikaz sarmalı açar, primaz RNA primeri koyar, DNA polimeraz yalnızca 5'→3' yönünde sentez yapar. Öncü zincir kesintisiz, geri kalan zincir Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir ve ligazla birleştirilir.
DNA replication is semiconservative and proceeds in the 5' to 3' direction.
İpucu: Okazaki parçaları = geri kalan (lagging) zincir.
TranscriptionTranskripsiyon
DNA'dan RNA sentezidir. Ökaryotlarda mRNA'yı RNA polimeraz II sentezler; promotör bölgesinde TATA kutusu bulunur. Olgunlaşma sırasında 5' şapka ve poli-A kuyruğu eklenir, intronlar uç uca ekleme (splicing) ile çıkarılır.
In eukaryotes, RNA polymerase II transcribes messenger RNA.
Genetic code and translationGenetik kod ve translasyon
Kod üçlüdür (kodon) ve dejeneredir: bir amino asidi birden fazla kodon tanımlayabilir. Başlama kodonu AUG (metiyonin), durma kodonları UAA, UAG ve UGA'dır. Translasyonda tRNA'nın antikodonu mRNA kodonuyla eşleşir; ribozomda A, P ve E bölgeleri bulunur.
AUG is the start codon and codes for methionine.
Genetik
Mendel's lawsMendel yasaları
Ayrılma yasası: her birey bir gen için iki alel taşır ve gametlere bunlardan yalnızca biri geçer. Bağımsız dağılım yasası: farklı kromozomlardaki genler gametlere birbirinden bağımsız dağılır.
According to the law of segregation, each gamete receives only one allele of each gene.
Genotype, phenotype and allelesGenotip, fenotip ve alel
Alel, bir genin farklı biçimidir. Genotip bireyin taşıdığı alel kombinasyonu (ör. Aa), fenotip ise gözlenen özelliktir. Aynı iki aleli taşıyan birey homozigot, farklı iki aleli taşıyan heterozigottur.
A heterozygous individual carries two different alleles of a gene.
Patterns of inheritanceKalıtım tipleri
Otozomal dominant: tek alel yeterlidir, her kuşakta görülür (ör. Huntington hastalığı, akondroplazi). Otozomal resesif: iki alel gerekir (ör. kistik fibrozis, orak hücre anemisi). X'e bağlı resesif: çoğunlukla erkekler etkilenir (ör. hemofili A, Duchenne kas distrofisi).
Haemophilia A is inherited in an X-linked recessive pattern.
Karyotype and nondisjunctionKaryotip ve ayrılmama
Normal insan karyotipi 46,XX ya da 46,XY'dir. Mayozda kromozomların ayrılmaması (nondisjunction) trizomilere yol açar; en sık örnek trizomi 21'dir (Down sendromu).
Down syndrome is most commonly caused by nondisjunction resulting in trisomy 21.
Types of mutationMutasyon tipleri
Nokta mutasyonları: sessiz (aynı amino asit), yanlış anlamlı/missense (farklı amino asit) ve anlamsız/nonsense (erken durma kodonu). Çerçeve kayması (frameshift), 3'ün katı olmayan ekleme ya da silinmeyle okuma çerçevesini bozar.
A nonsense mutation creates a premature stop codon.
Sınavda sık karıştırılanlar
Kavram
Karıştırılan
Fark
Mitoz
Mayoz
Mitoz: bir bölünme, iki diploit ve özdeş hücre, krossing-over yok. Mayoz: iki bölünme, dört haploit ve farklı hücre, profaz I'de krossing-over var.
Apoptoz
Nekroz
Apoptoz programlıdır, kaspazlarla yürür, hücre büzülür ve iltihap yoktur. Nekrozda hücre şişip parçalanır ve iltihap gelişir.
Granüllü ER
Düz ER
Granüllü ER ribozom taşır ve protein sentezler; düz ER ribozomsuzdur, lipit ve steroid sentezi, detoksifikasyon ve Ca²⁺ depolama yapar.
Lizozom
Peroksizom
Lizozom asit hidrolazlarla makromolekülleri sindirir; peroksizom çok uzun zincirli yağ asitlerini oksitler ve H₂O₂'yi katalazla yıkar.
Öncü zincir
Geri kalan zincir
Öncü (leading) zincir kesintisiz sentezlenir; geri kalan (lagging) zincir Okazaki parçaları hâlinde sentezlenip ligazla birleştirilir.
Tıbbi Biyoloji ve Genetik: sınav soruları ve cevapları
Bir şıkka tıkla; doğru cevap ve Türkçe açıklaması açılır.
Soru 1.Which organelle is the main site of ATP production in eukaryotic cells?
Golgi apparatus
Mitochondrion
Lysosome
Rough endoplasmic reticulum
Peroxisome
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mitochondrion Oksidatif fosforilasyon mitokondri iç zarında gerçekleşir; ATP'nin büyük kısmı burada üretilir.
Soru 2.For each ATP hydrolysed, the Na⁺/K⁺-ATPase moves:
3 Na⁺ in and 2 K⁺ out
3 Na⁺ out and 2 K⁺ in
2 Na⁺ out and 3 K⁺ in
3 Na⁺ and 2 K⁺ out
Na⁺ and K⁺ without using energy
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 3 Na⁺ out and 2 K⁺ in Pompa her döngüde 3 Na⁺'u dışarı, 2 K⁺'u içeri taşır; bu primer aktif taşımadır.
Soru 3.Crossing over between homologous chromosomes takes place during:
Metaphase of mitosis
Prophase I of meiosis
Anaphase II of meiosis
S phase
Telophase I of meiosis
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Prophase I of meiosis Krossing-over mayoz I'in profaz evresinde, homolog kromozomlar eşleştiğinde (pakiten) olur.
Soru 4.Which base pair is held together by three hydrogen bonds?
Adenine–thymine
Guanine–cytosine
Adenine–uracil
Guanine–thymine
Cytosine–thymine
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Guanine–cytosine G-C arasında üç, A-T arasında iki hidrojen bağı bulunur.
Soru 5.Okazaki fragments are formed on the:
Leading strand
Lagging strand
mRNA
tRNA
rRNA
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Lagging strand DNA polimeraz yalnızca 5'→3' yönünde sentez yapabildiği için geri kalan zincir kesintili, Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir.
Soru 6.Which of the following is the start codon?
UAA
UGA
AUG
UAG
GUA
Cevabı göster
Doğru cevap: C) AUG AUG metiyonini kodlar ve translasyonun başlama kodonudur; UAA, UAG ve UGA durma kodonlarıdır.
Soru 7.Enzymes destined for lysosomes are tagged in the Golgi apparatus with:
Mannose-6-phosphate
Ubiquitin
A KDEL sequence
A poly-A tail
A 5' cap
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mannose-6-phosphate Mannoz-6-fosfat etiketi, lizozom enzimlerinin Golgi'den lizozoma yönlendirilmesini sağlar.
Soru 8.Haemophilia A is inherited in which pattern?
Autosomal dominant
Autosomal recessive
X-linked recessive
X-linked dominant
Mitochondrial
Cevabı göster
Doğru cevap: C) X-linked recessive Hemofili A X'e bağlı resesif kalıtılır; bu nedenle çoğunlukla erkekler etkilenir.
Soru 9.Mitochondrial DNA is inherited:
Only from the father
Only from the mother
Equally from both parents
From neither parent
Randomly from either parent
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Only from the mother Döllenmede mitokondriler yumurtadan gelir; mtDNA maternal kalıtılır.
Soru 10.Caspase-mediated programmed cell death without inflammation is called:
Necrosis
Apoptosis
Hypertrophy
Metaplasia
Hyperplasia
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Apoptosis Apoptozda zar bütünlüğü korunur ve iltihap oluşmaz; nekrozda iltihap gelişir.
Soru 11.During which phase of the cell cycle is DNA replicated?
G1
S
G2
M
G0
Cevabı göster
Doğru cevap: B) S DNA replikasyonu S (sentez) evresinde gerçekleşir.
Soru 12.Which cytoskeletal element forms the mitotic spindle?
Actin microfilaments
Intermediate filaments
Microtubules
Keratin filaments
Myosin filaments
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Microtubules İğ iplikleri tübulin dimerlerinden oluşan mikrotübüllerdir.
Biyoloji için İngilizce kalıplar
Kalıp
Türkçesi
Örnek cümle
X is the site of Y.
X, Y'nin gerçekleştiği yerdir.
The nucleolus is the site of ribosome assembly.
X is composed of Y.
X, Y'den oluşur.
The plasma membrane is composed of a phospholipid bilayer and proteins.
X is responsible for Y.
X, Y'den sorumludur.
Lysosomes are responsible for intracellular digestion.
Unlike X, Y …
X'in aksine Y …
Unlike mitosis, meiosis produces four haploid cells.
During X, Y takes place.
X sırasında Y gerçekleşir.
During prophase I, crossing over takes place.
X results in Y.
X, Y ile sonuçlanır.
Nondisjunction in meiosis can result in trisomy 21.
Tıbbi biyokimya 1. sınıf notları: pH ve tamponlar, amino asitler ve proteinler, enzim kinetiği, karbonhidrat metabolizması, lipitler ve vitaminler. İngilizce terimler, Türkçe açıklamalar, sınav soruları ve cevapları.
Su, pH ve tamponlar
pHpH
pH, hidrojen iyonu derişiminin eksi logaritmasıdır (pH = −log[H⁺]). Arteriyel kanın normal pH'sı 7,35–7,45'tir; 7,35'in altı asidoz, 7,45'in üstü alkalozdur.
Normal arterial blood pH ranges from 7.35 to 7.45.
pH = pKa + log([A⁻]/[HA]). Zayıf asit ve konjuge bazının oranından pH'yı hesaplar. pH pKa'ya eşitken asit ve baz derişimleri eşittir ve tampon kapasitesi en yüksektir.
When pH equals pKa, the concentrations of the acid and its conjugate base are equal.
İpucu: pH = pKa ise [A⁻] = [HA].
BufferTampon
Zayıf bir asit ve konjuge bazından oluşan, pH değişimine direnç gösteren sistemdir. Hücre dışı sıvının ana tamponu bikarbonattır (H₂CO₃/HCO₃⁻); hücre içinde fosfat ve proteinler, kanda hemoglobin önemli tamponlardır.
Bicarbonate is the main buffer of the extracellular fluid.
Water as a solventÇözücü olarak su
Su polar bir moleküldür ve hidrojen bağları kurar; bu nedenle iyonları ve polar molekülleri iyi çözer. Yüksek özgül ısısı vücut sıcaklığının dengelenmesine yardım eder.
Water is a polar molecule that forms hydrogen bonds.
Amino asitler ve proteinler
Amino acid structureAmino asit yapısı
Alfa karbona bağlı bir amino grubu, bir karboksil grubu, bir hidrojen ve amino aside özgü yan zincirden (R grubu) oluşur. Proteinlerde L-amino asitler bulunur; glisin asimetrik karbon taşımayan tek amino asittir.
Proteins are made of L-amino acids linked by peptide bonds.
Essential amino acidsEsansiyel amino asitler
Vücutta sentezlenemeyen ve besinle alınması gereken dokuz amino asit: histidin, izolösin, lösin, lizin, metiyonin, fenilalanin, treonin, triptofan ve valin.
Essential amino acids must be obtained from the diet.
Peptide bondPeptit bağı
Bir amino asidin karboksil grubu ile diğerinin amino grubu arasında su çıkışıyla (dehidrasyon) oluşan kovalent amit bağıdır. Kısmi çift bağ özelliği nedeniyle düzlemseldir ve serbestçe dönemez.
A peptide bond is formed by a condensation reaction between two amino acids.
Levels of protein structureProtein yapı düzeyleri
Primer yapı amino asit dizisidir. Sekonder yapı alfa sarmal ve beta tabaka gibi hidrojen bağlı düzenlerdir. Tersiyer yapı tek zincirin üç boyutlu katlanmasıdır (disülfit köprüleri, hidrofobik etkileşimler). Kuaterner yapı birden fazla alt birimin birleşmesidir (ör. hemoglobin α₂β₂).
Haemoglobin has a quaternary structure composed of four subunits.
DenaturationDenatürasyon
Isı, aşırı pH ya da kimyasallarla proteinin sekonder, tersiyer ve kuaterner yapısının bozulmasıdır. Peptit bağları kopmadığı için primer yapı korunur, ancak protein işlevini kaybeder.
Denaturation disrupts the three-dimensional structure but not the primary structure of a protein.
Isoelectric point (pI)İzoelektrik nokta
Bir amino asidin ya da proteinin net yükünün sıfır olduğu pH değeridir. Bu pH'da protein elektrik alanında hareket etmez ve çözünürlüğü en düşüktür.
At its isoelectric point, a protein has no net charge.
Enzimler
EnzymeEnzim
Biyolojik katalizördür: aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırır, ancak tepkimenin serbest enerji değişimini (ΔG) ve denge noktasını değiştirmez. Substrat aktif bölgeye bağlanır.
Enzymes lower the activation energy of a reaction.
Vmax, enzimin ulaşabileceği en yüksek tepkime hızıdır. Km, hızın Vmax'ın yarısına ulaştığı substrat derişimidir; düşük Km substrata yüksek ilgi (afinite) demektir.
A low Km indicates a high affinity of the enzyme for its substrate.
Competitive inhibitionYarışmalı inhibisyon
İnhibitör substratla aktif bölge için yarışır. Km artar, Vmax değişmez; substrat derişimi artırılarak inhibisyon aşılabilir.
In competitive inhibition, Km increases while Vmax remains unchanged.
İpucu: Yarışmalı: Km ↑, Vmax aynı.
Non-competitive inhibitionYarışmasız inhibisyon
İnhibitör aktif bölge dışında bir yere bağlanır. Vmax azalır, Km değişmez; substrat artırılarak aşılamaz.
In non-competitive inhibition, Vmax decreases while Km is unchanged.
İpucu: Yarışmasız: Vmax ↓, Km aynı.
Coenzymes and vitaminsKoenzimler ve vitaminler
Birçok koenzim B vitaminlerinden türer: NAD⁺ niasinden (B3), FAD riboflavinden (B2), koenzim A pantotenik asitten (B5), tiamin pirofosfat tiaminden (B1) oluşur.
NAD⁺ is derived from niacin (vitamin B3).
Karbonhidratlar ve enerji metabolizması
Monosaccharides and disaccharidesMonosakkaritler ve disakkaritler
Lactose is a disaccharide composed of galactose and glucose.
Glycogen, starch and celluloseGlikojen, nişasta ve selüloz
Glikojen, hayvanlarda karaciğer ve kasta depolanan, α-1,4 ve α-1,6 bağlarıyla çok dallı bir glukoz polimeridir. Nişasta bitkilerin depo karbonhidratıdır. Selüloz β-1,4 bağlıdır ve insanlar onu sindiremez.
Glycogen is a highly branched glucose polymer stored in the liver and muscle.
GlycolysisGlikoliz
Sitoplazmada bir glukozu iki pirüvata yıkar; net 2 ATP ve 2 NADH kazanılır. Hız kısıtlayıcı enzim fosfofruktokinaz-1'dir (PFK-1). Oksijen yokluğunda pirüvat laktata dönüşür.
Glycolysis converts one glucose molecule into two pyruvate molecules in the cytoplasm.
İpucu: Net kazanç: 2 ATP ve 2 NADH.
Citric acid (Krebs) cycleSitrik asit (Krebs) döngüsü
Mitokondri matriksinde asetil-KoA'yı oksitler. Her turda 3 NADH, 1 FADH₂, 1 GTP ve 2 CO₂ oluşur. Pirüvat dehidrogenaz pirüvatı asetil-KoA'ya çevirerek glikolizi döngüye bağlar.
The citric acid cycle takes place in the mitochondrial matrix.
Electron transport chain and oxidative phosphorylationElektron taşıma zinciri ve oksidatif fosforilasyon
Mitokondri iç zarındaki komplekslerde NADH ve FADH₂'den gelen elektronlar son alıcı olan oksijene aktarılır. Oluşan proton gradyanını ATP sentaz (kompleks V) ATP üretmek için kullanır.
Oxygen is the final electron acceptor of the electron transport chain.
Lipitler ve lipoproteinler
Fatty acidsYağ asitleri
Doymuş yağ asitlerinde çift bağ yoktur; doymamışlarda bir ya da daha fazla çift bağ bulunur. Linoleik asit (omega-6) ve alfa-linolenik asit (omega-3) esansiyel yağ asitleridir.
Linoleic acid and alpha-linolenic acid are essential fatty acids.
TriglycerideTrigliserit
Bir gliserol molekülüne üç yağ asidinin ester bağıyla bağlanmasıyla oluşur; vücudun ana enerji deposudur ve adipoz dokuda saklanır.
Triglycerides consist of glycerol esterified with three fatty acids.
CholesterolKolesterol
Hücre zarının yapısına katılır; steroid hormonlar, safra asitleri ve D vitamininin öncülüdür. Sentezinde hız kısıtlayıcı enzim HMG-KoA redüktazdır; statinler bu enzimi inhibe eder.
HMG-CoA reductase is the rate-limiting enzyme of cholesterol synthesis.
LipoproteinsLipoproteinler
Şilomikronlar diyet trigliseritlerini bağırsaktan taşır. VLDL karaciğerde yapılan trigliseritleri taşır. LDL kolesterolü dokulara götürür (“kötü kolesterol”); HDL fazla kolesterolü dokulardan karaciğere geri taşır (ters kolesterol taşınımı).
HDL transports cholesterol from the tissues back to the liver.
Vitaminler
Fat-soluble vitaminsYağda çözünen vitaminler
A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünür; yağla birlikte emilir ve vücutta depolanabildikleri için fazla alındıklarında toksisite yapabilirler. B grubu ve C vitamini suda çözünür.
Vitamins A, D, E and K are fat-soluble.
Vitamin CC vitamini
Kollajen sentezinde prolin ve lizinin hidroksilasyonu için gereklidir. Eksikliğinde skorbüt görülür: diş eti kanaması, yara iyileşmesinde gecikme ve kolay morarma.
Vitamin C deficiency causes scurvy due to impaired collagen synthesis.
Vitamin KK vitamini
Pıhtılaşma faktörleri II, VII, IX ve X ile protein C ve S'nin karboksilasyonu için gereklidir. Varfarin K vitamini döngüsünü engelleyerek etki eder.
Vitamin K is required for the synthesis of clotting factors II, VII, IX and X.
Vitamin DD vitamini
Deride güneş ışığıyla (UVB) sentezlenir; karaciğerde 25-hidroksi, böbrekte 1,25-dihidroksi (aktif) forma dönüşür. Bağırsaktan kalsiyum ve fosfat emilimini artırır; eksikliği çocuklarda raşitizme, erişkinlerde osteomalaziye yol açar.
The active form of vitamin D is calcitriol (1,25-dihydroxycholecalciferol).
Sınavda sık karıştırılanlar
Kavram
Karıştırılan
Fark
Yarışmalı inhibisyon
Yarışmasız inhibisyon
Yarışmalıda inhibitör aktif bölgeye bağlanır: Km artar, Vmax değişmez. Yarışmasızda başka bir bölgeye bağlanır: Vmax azalır, Km değişmez.
LDL
HDL
LDL kolesterolü karaciğerden dokulara taşır ve damar sertliği riskini artırır; HDL kolesterolü dokulardan karaciğere geri taşır ve koruyucudur.
İngilizce Konuşma KalıplarıSpeaking Phrases for Medical, Dental and Nursing Students
İngilizce tıp, diş hekimliği ve hemşirelik okuyan 1. sınıf öğrencileri için konuşma kalıpları: kendini tanıtma, sunum yapma, süreç anlatma, soru sorma, hasta ile konuşma, koltuk başı ve SBAR. Her kalıbın Türkçe anlamı, kullanım yeri ve model cevaplı sözlü sınav görevleri.
Kendini tanıtma ve açılış
Let me introduce myself.Kendimi tanıtayım.
Sözlü sınav, staj ya da sınıf sunumunun ilk cümlesidir. Ardından adını, programını ve sınıfını söyle.
Let me introduce myself. My name is Elif and I'm a first-year medical student.
İpucu: Kısa tut: 20–30 saniye yeterlidir.
I'm a first-year ... student at ...... Üniversitesi'nde birinci sınıf ... öğrencisiyim.
Programını söylerken medical, dental ya da nursing student kullanılır. “First class student” denmez.
I'm a first-year dental student at Hacettepe University.
İpucu: “1st class” değil “first-year” de.
I'm particularly interested in ... because ...Özellikle ... ile ilgileniyorum, çünkü ...
İlgi alanını gerekçesiyle anlatmak, sözlü sınavda “Why medicine?” gibi sorulara güçlü bir giriş sağlar.
I'm particularly interested in physiology because it explains how the body works.
Today I'm going to talk about ...Bugün ... hakkında konuşacağım.
Sunumun konusunu ilk cümlede açıkça söyle. Ardından ana başlıkları say.
Good morning, everyone. Today I'm going to talk about the structure of the cell membrane.
My presentation is divided into three parts.Sunumum üç bölümden oluşuyor.
Dinleyiciye yol haritası verir; komite sunumlarında hocalar bu yapıyı bekler.
My presentation is divided into three parts: structure, function and clinical relevance.
Sunumu yönetme (signposting)
First of all, ...Her şeyden önce, ...
İlk ana noktaya geçerken kullanılır. Sonra “Secondly” ve “Finally” ile devam et.
First of all, I'll describe the phospholipid bilayer.
Moving on to ...... konusuna geçecek olursak
Bir bölümden diğerine geçişi işaretler; dinleyici kopmaz.
Moving on to membrane proteins, there are two main types.
As you can see on this slide, ...Bu slaytta gördüğünüz gibi, ...
Slayttaki şekil, tablo ya da grafiğe dikkat çekmek için kullanılır.
As you can see on this slide, the heart has four chambers.
This brings me to my next point.Bu beni bir sonraki noktama getiriyor.
Bir fikri bitirip diğerine akıcı biçimde geçmek için kullanılır.
This brings me to my next point: the role of insulin.
To sum up, ...Özetlemek gerekirse, ...
Kapanışta ana mesajları bir iki cümleyle tekrar et. “In conclusion” da kullanılabilir.
To sum up, the cell membrane controls what enters and leaves the cell.
Thank you for listening. Are there any questions?Dinlediğiniz için teşekkürler. Sorusu olan var mı?
Sunumu kapatmanın standart yoludur.
Thank you for listening. I'd be happy to answer any questions.
Süreç ve mekanizma anlatma
The process begins with ...Süreç ... ile başlar.
Fizyoloji ve biyokimya sözlülerinde bir mekanizmayı baştan anlatmaya başlamanın en net yoludur.
The process begins with the depolarisation of the SA node.
This is followed by ...Bunu ... izler.
Basamakları sırayla bağlar; “then”i sürekli tekrar etmekten kurtarır.
This is followed by contraction of the atria.
İpucu: then, after that, subsequently, finally ile sırayı çeşitlendir.
X is converted into Y by Z.X, Z tarafından Y'ye dönüştürülür.
Enzimatik basamakları ve metabolik yolları anlatırken kullanılan edilgen kalıptır.
Angiotensin I is converted into angiotensin II by ACE.
X stimulates / inhibits Y.X, Y'yi uyarır / baskılar.
Hormon ve sinir sistemi düzenlemelerini anlatırken en sık kullanılan fiillerdir.
Insulin stimulates glucose uptake into muscle cells.
Hekimi arama ve vardiya teslimi için standart yapıdır. Situation: “I'm calling about ...”;
Background: tanı ve öykü;
Assessment: bulgular;
Recommendation: ne istediğin.
I'm calling about Mr Smith in bed 4. His blood pressure has dropped to 85/50.
İpucu: Rakamları birimleriyle söyle.
Sık yapılan hatalar
Yanlış
Doğru
Neden?
I am agree
I agree
agree bir fiildir; “am” ile kullanılmaz. Doğrusu: I agree / I don't agree.
Explain me
Explain to me
explain fiilinden sonra kişi “to” ile gelir: Could you explain it to me?
Discuss about
Discuss
discuss doğrudan nesne alır: We discussed the results. “about” fazladır.
The patient has 40 years
The patient is 40 years old
Yaş “to be” ile söylenir: She is 40 years old / a 40-year-old woman.
Make a research
Do research
research sayılamaz ve “do” ile kullanılır: do research, carry out a study.
First class student
First-year student
Sınıf düzeyi için first-year / second-year kullanılır; “first class” birinci sınıf kalite anlamına gelir.
Sözlü sınav görevleri ve model cevaplar
Önce görevi kendin yap, sonra “Model cevabı göster”e bas ve kalıpları karşılaştır.
Görev 1.Introduce yourself and say why you chose your programme. (1 minute)
Kendini tanıt ve neden bu bölümü seçtiğini anlat. (1 dakika)
Model cevabı göster
Good morning. Let me introduce myself. My name is Elif Kaya and I'm a first-year medical student. I chose medicine for two main reasons. First of all, I have always been interested in how the human body works, especially physiology. Secondly, I want a career in which I can help people directly. In the future, I would like to specialise in paediatrics. That's all from me. Thank you.
Yapı: Yapı: selam → ad ve program → iki gerekçe (First of all / Secondly) → gelecek hedefi → kapanış.
Görev 2.Describe how blood flows through the heart.
Kanın kalpten nasıl geçtiğini anlat.
Model cevabı göster
The process begins when deoxygenated blood returns to the right atrium through the superior and inferior venae cavae. It then passes through the tricuspid valve into the right ventricle. This is followed by contraction of the right ventricle, which pumps the blood through the pulmonary valve into the pulmonary arteries and on to the lungs. In the lungs, the blood is oxygenated. Oxygenated blood returns to the left atrium through the pulmonary veins and passes through the mitral valve into the left ventricle. Finally, the left ventricle pumps the blood through the aortic valve into the aorta and the systemic circulation.
Yapı: Sıra bildiren kalıpları kullan: The process begins / then / This is followed by / Finally.
Görev 3.Describe a graph of blood glucose levels after a meal.
Yemekten sonra kan şekeri grafiğini anlat.
Model cevabı göster
This graph shows blood glucose levels over two hours after a meal. On the horizontal axis you can see time in minutes, and on the vertical axis glucose concentration. Before the meal, glucose is stable at about 5 mmol/L. It then increases sharply and reaches a peak at around 30 to 60 minutes. After that, it falls gradually and returns to the baseline level after about two hours. This fall is mainly due to insulin, which stimulates glucose uptake into cells.
Yapı: Önce eksenleri, sonra genel eğilimi, en sonda nedeni anlat.
Görev 4.Role-play: take a short history from a patient with a headache.
Canlandırma: baş ağrısı olan bir hastadan kısa anamnez al.
Model cevabı göster
Student: Hello, my name is Can and I'm a medical student. Is it okay if I ask you a few questions? Patient: Yes, of course. Student: What brings you here today? Patient: I've had a headache. Student: When did it start? Patient: Three days ago. Student: Can you describe the pain? Where exactly is it? Patient: It's a dull pain across my forehead. Student: On a scale of 0 to 10, how bad is it? Patient: About six. Student: Does anything make it better or worse? Patient: It's worse in the evening. Student: Do you have any allergies, and are you taking any medication? Patient: No allergies. I take paracetamol sometimes. Student: Thank you. Is there anything else you'd like to tell me?
Yapı: Tanış → izin al → açık uçlu soru → başlangıç → nitelik ve yer → şiddet → artıran/azaltan → alerji ve ilaç → kapanış.
Görev 5.Dental role-play: prepare a patient for a routine examination.
Hello, I'm Deniz, a dental student. Today I'm going to examine your teeth and gums. It won't hurt, and it will take about ten minutes. Before we start, do you have any allergies or medical conditions? Thank you. I'm going to lower the chair now. Please open wide. You may feel some pressure when I check your teeth with this small instrument. Raise your hand if you feel any discomfort and I'll stop. Bite down gently, please. Great. All done. You can rinse now.
Yapı: İşlemi, süreyi ve hissedeceklerini önceden açıkla; dur işaretini belirle.
Görev 6.Nursing role-play: call a doctor using SBAR.
Hemşirelik canlandırması: SBAR ile hekimi ara.
Model cevabı göster
Situation: Hello, Dr Yılmaz. This is Ayşe, the nurse on Ward 5. I'm calling about Mr Demir in bed 4. His blood pressure has dropped to 85/50. Background: He is 72 years old and he had abdominal surgery yesterday. Assessment: His heart rate is 118, he is pale and his urine output was only 20 mL in the last hour. I think he may be bleeding. Recommendation: Could you come and see him within the next 15 minutes? Should I start IV fluids in the meantime?
Yapı: Her başlığı tek cümleyle ver; rakamları birimleriyle söyle; net bir istekle bitir.
Görev 7.Discussion: Should first-year students use AI tools to study?
Tartışma: Birinci sınıf öğrencileri ders çalışmak için yapay zekâ kullanmalı mı?
Model cevabı göster
In my opinion, AI tools can be useful, but they should not replace textbooks and lectures. On the one hand, they can explain difficult concepts quickly and create practice questions. On the other hand, they sometimes give inaccurate information, which is dangerous in medicine. That's why I think students should always check the answers against reliable sources. To sum up, AI is a helpful assistant, but not a teacher.
Yapı: Görüş → iki yönlü tartışma (On the one hand / On the other hand) → gerekçe → özet.
Ezberlemen gereken 6 kalıp
Kalıp
Türkçesi
Örnek cümle
Today I'm going to talk about X.
Bugün X hakkında konuşacağım.
Today I'm going to talk about the renin–angiotensin system.
X is converted into Y by Z.
X, Z tarafından Y'ye dönüştürülür.
Pyruvate is converted into acetyl-CoA by pyruvate dehydrogenase.
İngilizce Akademik Yazma KalıplarıAcademic Writing Phrases for Health Sciences Students
İngilizce tıp, diş hekimliği ve hemşirelik okuyan 1. sınıf öğrencileri için akademik yazma kalıpları: paragraf yapısı, bağlaçlar, tanım, süreç ve edilgen yapı, karşılaştırma, grafik yorumu, görüş yazısı, resmî e-posta ve lab raporu. Model metinler ve sık yapılan hatalar.
Paragraf yapısı
Topic sentenceKonu cümlesi
Paragrafın ilk cümlesidir ve ana fikri verir. Okuyucu yalnızca bu cümleyi okusa bile paragrafın neyi anlattığını anlamalıdır.
The liver has three main functions.
Supporting sentencesDestekleyici cümleler
Konu cümlesini açıklama, örnek ve kanıtla geliştirir. Her cümle tek bir fikre hizmet eder.
Firstly, it stores glycogen. Secondly, it produces bile. Finally, it detoxifies drugs.
Concluding sentenceSonuç cümlesi
Paragrafı ana fikre bağlayarak kapatır; yeni bilgi eklemez.
Therefore, the liver is essential for metabolism.
There are three main types / causes / functions of X.X'in üç ana türü / nedeni / görevi vardır.
Sınıflandırma ve sayma soruları için en güvenli konu cümlesi kalıbıdır.
There are three main types of muscle tissue.
Bağlaçlar (linkers)
Furthermore / In addition / MoreoverAyrıca / Buna ek olarak
Fikir eklemek için cümle başında virgülle kullanılır. Yazıda “and also” yerine tercih edilir.
Furthermore, smoking increases the risk of periodontal disease.
However / In contrast / WhereasAncak / Buna karşın / -iken
However iki cümleyi bağlar ve virgül alır. Whereas tek cümle içinde iki şeyi karşılaştırır.
Arteries carry blood away from the heart, whereas veins carry blood towards it.
Although ..., ...... olmasına rağmen, ...
Tek cümle içinde zıtlık kurar. “Although ..., but ...” yanlıştır; but kullanılmaz.
Although the patient was tired, her vital signs were normal.
İpucu: although ile but aynı cümlede olmaz.
Therefore / As a result / ConsequentlyBu nedenle / Sonuç olarak
Önceki cümlenin sonucunu bağlar.
Insulin secretion is reduced. As a result, blood glucose rises.
because + cümle / because of + isimçünkü / ... nedeniyle
because'dan sonra özne ve fiil gelir; because of ve due to'dan sonra isim gelir.
The surgery was delayed because of the patient's high blood pressure.
For example / such asÖrneğin / gibi
For example cümle başında virgülle kullanılır; such as cümle içinde isimlerden önce gelir.
Some hormones, such as insulin and glucagon, regulate blood glucose.
Firstly / Subsequently / Finallyİlk olarak / Ardından / Son olarak
Basamakları sıralar; süreç ve yöntem yazılarında kullanılır.
Firstly, the sample was weighed. Subsequently, it was dissolved in water.
Tanım yazma
X is a [class] that / which [feature].X, [özellik] taşıyan bir [sınıf]tır.
Akademik tanımın temel kalıbıdır: önce ait olduğu sınıf, sonra onu ayıran özellik.
An enzyme is a protein that speeds up chemical reactions.
X is defined as ... / X refers to ...X ... olarak tanımlanır / X ... anlamına gelir.
Daha resmî tanım kalıplarıdır.
Homeostasis is defined as the maintenance of a stable internal environment.
Süreç ve edilgen yapı
X is produced / secreted / synthesised by Y.X, Y tarafından üretilir / salgılanır / sentezlenir.
Bilimsel yazıda işi yapan değil süreç önemlidir; bu yüzden şimdiki zaman edilgen yapı kullanılır.
Insulin is secreted by the beta cells of the pancreas.
X is transported to / absorbed into Y.X, Y'ye taşınır / emilir.
Madde hareketini anlatan edilgen kalıplardır.
Glucose is absorbed into the blood in the small intestine.
The samples were + V3 (methods)Örnekler ... edildi (yöntem)
Lab raporunun yöntem bölümü geçmiş zaman edilgen yazılır.
The samples were centrifuged at 3000 rpm for ten minutes.
Karşılaştırma
Unlike X, Y ...X'in aksine, Y ...
Farkı cümlenin başında vurgular.
Unlike skeletal muscle, smooth muscle is involuntary.
Both X and Y ...Hem X hem Y ...
Benzerliği belirtir.
Both DNA and RNA are nucleic acids.
X is larger / more ... than Y.X, Y'den daha büyük / daha ...
Kısa sıfatlar -er, uzun sıfatlar more ile karşılaştırılır.
The left ventricle is thicker than the right ventricle.
Sebep ve sonuç
X leads to / results in / causes Y.X, Y'ye yol açar / Y ile sonuçlanır.
Nedenden sonuca giden cümleler için kullanılır.
Vitamin C deficiency leads to scurvy.
Y is caused by / results from X.Y, X'ten kaynaklanır.
Sonuçtan nedene giden cümleler için kullanılır. results in ile results from'u karıştırma.
Scurvy is caused by vitamin C deficiency.
İpucu: results in = sonuç doğurur; results from = -den kaynaklanır.
Grafik ve tablo yorumu
The graph / table shows ...Grafik / tablo ... gösteriyor.
İlk cümlede ne, nerede, ne zaman ölçüldüğünü söyle; verileri kopyalama, yorumla.
The graph shows changes in heart rate before and after exercise.
X rose sharply from A to B.X, A'dan B'ye keskin biçimde yükseldi.
Değişimi fiil + zarf ile anlat: rose sharply, fell slightly, increased steadily.
Heart rate rose sharply from 70 to 140 beats per minute.
X reached a peak of ... / remained stable at ...X ... ile zirveye ulaştı / ... seviyesinde sabit kaldı.
En yüksek noktayı ve sabit dönemleri belirtir.
Body temperature reached a peak of 39.2 °C at 8 p.m.
approximately / just over / just underyaklaşık / biraz üzerinde / biraz altında
Rakamları yuvarlarken akademik ve doğru kalmak için kullanılır.
Approximately 60% of the body is water.
Görüş yazısı (essay)
It is widely believed that ...Yaygın olarak ... olduğu düşünülür.
Giriş paragrafında genel görüşü vermek için kullanılır.
It is widely believed that prevention is better than cure.
On the one hand ... On the other hand ...Bir yandan ... Öte yandan ...
İki tarafı dengeli biçimde tartışır.
On the one hand, online learning is flexible. On the other hand, it reduces practical experience.
In conclusion, ...Sonuç olarak, ...
Son paragrafı başlatır; ana görüşü yeniden ve farklı kelimelerle ifade eder.
In conclusion, both theory and practice are essential in medical education.
may / might / appears to / is likely to-ebilir / görünüyor / muhtemelen
Akademik dilde kesin olmayan iddialar yumuşatılır (hedging).
These results suggest that exercise may reduce blood pressure.
İpucu: Kesin kanıt yoksa “proves” yerine “suggests” yaz.
Resmî e-posta
Dear Dr / Professor Surname,Sayın Dr. / Prof. Soyadı,
Hocaya yazarken unvan ve soyadı kullanılır; “Hi teacher” yazılmaz.
Dear Professor Aydın,
I am writing to ask about / to request ...... hakkında bilgi almak / ... talep etmek için yazıyorum.
E-postanın amacını ilk cümlede belirtir.
I am writing to ask about the date of the anatomy practical exam.
I would be grateful if you could ...... yapabilirseniz minnettar olurum.
Kibar ve resmî rica kalıbıdır.
I would be grateful if you could send me the lecture slides.
Please find attached ...Ekte ... bulabilirsiniz.
Ek gönderirken kullanılır.
Please find attached my lab report.
I look forward to hearing from you. Kind regards,Yanıtınızı bekliyorum. Saygılarımla,
Kapanış cümlesi ve selamlamadır; altına ad, soyad, sınıf ve öğrenci numarası yazılır.
Thank you for your time. I look forward to hearing from you. Kind regards, Elif Kaya
Lab raporu
The aim of this experiment was to ...Bu deneyin amacı ... idi.
Rapora giriş cümlesidir; geçmiş zamanla yazılır.
The aim of this experiment was to measure the effect of exercise on heart rate.
The results show that ...Sonuçlar ... olduğunu gösteriyor.
Bulguları özetler; yorum katmadan veri verir.
The results show that heart rate increased after exercise.
These findings suggest that ...Bu bulgular ... olduğunu düşündürüyor.
Tartışma bölümünde bulguları yorumlamak için kullanılır.
These findings suggest that the sympathetic nervous system is activated during exercise.
Sık karıştırılan kelimeler ve yapılar
Kalıp
Karıştırılan
Fark
affect
effect
affect fiildir (etkilemek): Smoking affects the lungs. effect isimdir (etki): the effect of smoking.
because
because of
because + cümle (because the patient was dehydrated); because of + isim (because of dehydration).
However
Although
However iki ayrı cümleyi bağlar ve virgül alır; although tek cümle içinde kullanılır ve but ile birlikte gelmez.
results in
results from
X results in Y: X, Y'ye yol açar. Y results from X: Y, X'ten kaynaklanır.
e.g.
i.e.
e.g. örneğin (for example); i.e. yani, başka bir deyişle (that is).
Yours sincerely
Yours faithfully
İngiliz yazışmasında alıcının adını biliyorsan (Dear Dr Smith) sincerely, bilmiyorsan (Dear Sir or Madam) faithfully kullanılır. Hocalara yazarken “Kind regards” da uygundur.
Yazılı sınav görevleri ve model metinler
Önce görevi kendin yap, sonra “Model cevabı göster”e bas ve kalıpları karşılaştır.
Görev 1.Write a definition paragraph: What is homeostasis? (80–100 words)
Homeostasis is defined as the maintenance of a relatively stable internal environment despite changes outside the body. It is achieved mainly by negative feedback mechanisms. In a negative feedback loop, a receptor detects a change, a control centre processes the information, and an effector produces a response that reverses the change. For example, when body temperature rises, the hypothalamus triggers sweating and vasodilation, and as a result, the temperature returns to normal. Therefore, homeostasis is essential for the normal function of cells and organs.
Yapı: Tanım → mekanizma → örnek → sonuç cümlesi.
Görev 2.Describe how proteins are synthesised. Use the passive voice.
Proteinlerin nasıl sentezlendiğini edilgen yapı kullanarak anlat.
Model cevabı göster
Protein synthesis takes place in two main stages: transcription and translation. Firstly, during transcription, a section of DNA is copied into messenger RNA (mRNA) by RNA polymerase in the nucleus. The mRNA is then transported out of the nucleus into the cytoplasm. Subsequently, during translation, the mRNA is read by a ribosome in groups of three bases called codons. Each codon is matched by a transfer RNA (tRNA) molecule carrying a specific amino acid. Finally, the amino acids are joined by peptide bonds to form a polypeptide chain.
Yapı: is copied, is transported, is read, are joined: süreç yazısında şimdiki zaman edilgen.
Görev 3.Compare arteries and veins. (100–120 words)
Arterleri ve venleri karşılaştır. (100–120 kelime)
Model cevabı göster
Arteries and veins are both blood vessels, but they differ in structure and function. Arteries carry blood away from the heart, whereas veins carry blood towards it. Because arterial blood is under high pressure, arteries have thick, elastic walls with a well-developed tunica media. In contrast, veins have thinner walls and wider lumens. Unlike arteries, most veins contain valves, which prevent the backflow of blood. Furthermore, with the exception of the pulmonary arteries, arteries carry oxygenated blood, while veins, except the pulmonary veins, carry deoxygenated blood.
Yapı: Benzerlikle başla (Both / are both), sonra whereas, In contrast, Unlike ile farkları sırala.
Görev 4.The line graph shows a patient's body temperature over 16 hours: 37.0 °C at 8 a.m., a rise to 39.2 °C at 8 p.m., and a fall to 37.4 °C at midnight after paracetamol was given at 8 p.m. Describe the graph.
Çizgi grafik bir hastanın 16 saatlik vücut sıcaklığını gösteriyor: sabah 8'de 37,0 °C, akşam 8'de 39,2 °C'ye yükseliyor, akşam 8'de verilen parasetamolden sonra gece yarısı 37,4 °C'ye düşüyor. Grafiği anlat.
Model cevabı göster
The line graph shows a patient's body temperature over a 16-hour period, from 8 a.m. to midnight. At 8 a.m., the temperature was normal at 37.0 °C. It then rose steadily throughout the day and reached a peak of 39.2 °C at 8 p.m. After paracetamol was administered at this point, the temperature fell sharply and reached 37.4 °C by midnight. Overall, the graph shows a fever that developed during the day and responded quickly to an antipyretic.
Yapı: Giriş (ne, ne zaman) → başlangıç değeri → değişim ve zirve → müdahale sonrası → genel özet (Overall).
Görev 5.Opinion essay: Should medical schools teach communication skills in the first year? (180–220 words)
Görüş yazısı: Tıp fakülteleri iletişim becerilerini birinci sınıfta öğretmeli mi? (180–220 kelime)
Model cevabı göster
It is widely believed that the first year of medical school should focus on basic sciences such as anatomy and biochemistry. However, in my view, communication skills should also be taught from the very beginning. On the one hand, first-year students have a heavy workload, and some argue that communication training is more useful once students meet real patients. On the other hand, communication is a skill that develops slowly through practice. If students learn how to introduce themselves, ask open questions and listen actively in the first year, they will be more confident when they start clinical training. Furthermore, poor communication is a common cause of patient complaints and medical errors. Early training may therefore improve patient safety in the long term. In addition, these skills are useful in group work and presentations, which are already part of the first-year curriculum. In conclusion, although basic sciences remain the priority in the first year, communication skills should be introduced early and developed throughout medical education. This approach is likely to produce doctors who are both knowledgeable and patient-centred.
Yapı: Giriş + tez → karşı görüş (On the one hand) → kendi gerekçelerin (On the other hand, Furthermore, In addition) → sonuç (In conclusion).
Görev 6.Write a formal email to your lecturer asking for the slides of a missed lecture.
Kaçırdığın dersin slaytlarını istemek için hocana resmî bir e-posta yaz.
Model cevabı göster
Subject: Request for Histology Lecture Slides (12 March) Dear Dr Yıldız, I am writing to ask whether I could have the slides from your histology lecture on 12 March. Unfortunately, I was unable to attend because I had a hospital appointment. I would be grateful if you could send me the slides or let me know where I can find them. Thank you for your time and help. I look forward to hearing from you. Kind regards, Elif Kaya Year 1, Student No: 2026101
Yapı: Konu satırı → unvanlı hitap → amaç (I am writing to ...) → kısa gerekçe → rica (I would be grateful if ...) → kapanış ve kimlik bilgileri.
Görev 7.Write the aim, results and conclusion of a lab report on heart rate before and after exercise.
Egzersiz öncesi ve sonrası kalp hızı deneyinin amaç, sonuç ve yorum bölümlerini yaz.
Model cevabı göster
Aim: The aim of this experiment was to measure the effect of exercise on heart rate. Results: The mean resting heart rate of the 20 participants was 72 beats per minute. After three minutes of step exercise, it rose to 128 beats per minute and returned to approximately 80 beats per minute after five minutes of rest. Conclusion: The results show that heart rate increases during exercise and decreases gradually during recovery. These findings suggest that sympathetic activity increases during exercise to meet the higher oxygen demand of skeletal muscle.
Yapı: Amaç geçmiş zaman; sonuçlar rakamlarla; yorumda “suggest” ve “may” ile hedging.
Ezberlemen gereken 6 kalıp
Kalıp
Türkçesi
Örnek cümle
X is a [class] that [feature].
X, [özellik] taşıyan bir [sınıf]tır.
An enzyme is a protein that speeds up chemical reactions.
X is produced by Y.
X, Y tarafından üretilir.
Bile is produced by the liver and stored in the gallbladder.
Unlike X, Y ...
X'in aksine, Y ...
Unlike arteries, veins contain valves.
X leads to Y.
X, Y'ye yol açar.
Chronic hyperglycaemia leads to damage to small blood vessels.
These findings suggest that ...
Bu bulgular ... olduğunu düşündürüyor.
These findings suggest that regular exercise may lower blood pressure.
saglikingilizcesi.com, sağlık alanına özel İngilizce konuşma programları geliştiren MEDTALKS'un Türkiye temsilcisidir. Programlara sitemizden Türk lirası ile kaydolabilirsin.
NurseTALKS: hemşirelere özel İngilizce
Hasta bakımı, ilaç uygulaması, vardiya teslimi (SBAR) ve hasta eğitimi için hemşirelere özel İngilizce konuşma programı.
Genel müfredatta hemşirelik esasları (hemşireliğe giriş), anatomi, fizyoloji, biyokimya, mikrobiyoloji, tıbbi terminoloji ve İngilizce yer alır; ilaç dozu hesaplama çoğunlukla hemşirelik esasları dersinde öğretilir. Ders adları okula göre değişebilir.
İlaç dozu hesaplama sorularına nasıl çalışmalıyım?
Temel formülü (istenen ÷ eldeki × miktar) ve birim dönüşümlerini (g, mg, mcg) otomatikleştir; sonra kiloya göre doz ve damla hızı sorularını çöz. Bu sayfadaki hesaplayıcıyla kendi sonucunu kontrol edebilirsin; sınavda her zaman birimleri yazarak hesapla.
Bu sayfadaki arama motoru nasıl çalışır?
Kutuya bir terimi İngilizce ya da Türkçe yazman yeterli; Türkçe karakter kullanmasan da bulur (örneğin “mitokondri” ya da “mitochondria”). Ders düğmeleriyle tek bir derse, tür düğmeleriyle yalnızca kavramlara, karıştırılanlara, sorulara ya da kalıplara daraltabilirsin. Sayfada hemşirelik esasları, ilaç dozu hesaplama, tıbbi terminoloji, anatomiye giriş, fizyolojiye giriş, tıbbi biyoloji ve genetik, tıbbi biyokimya notları var.
Notların PDF'ini nereden indirebilirim?
Sayfanın başındaki PDF kutusundan ücretsiz indirebilirsin. PDF'te bu sayfadaki tüm dersler, terimler, sık karıştırılanlar, sorular ve cevap anahtarı ile İngilizce kalıplar yer alır.
Hemşirelik sürecinin aşamaları nelerdir?
Hemşirelik süreci beş aşamadan oluşur: veri toplama (assessment), hemşirelik tanısı (diagnosis), planlama (planning), uygulama (implementation) ve değerlendirme (evaluation). İngilizce baş harfleriyle ADPIE olarak ezberlenir.
Damla hızı nasıl hesaplanır?
Damla/dakika = toplam hacim (mL) × damla faktörü (damla/mL) ÷ süre (dakika). Örneğin 1000 mL, 8 saatte (480 dakika) ve 20 damla/mL'lik setle verilecekse 1000 × 20 ÷ 480 = 41,7, yani yaklaşık 42 damla/dakikadır.
Tıbbi terimler nasıl daha kolay ezberlenir?
Terimi parçalarına ayırın: ön ek + kök + son ek. Örneğin “pericarditis” = peri- (çevresinde) + cardi (kalp) + -itis (iltihap), yani kalbi çevreleyen zarın iltihabı. Ön ek ve son ekleri öğrendiğinizde yüzlerce yeni terimi ezberlemeden anlayabilirsiniz.
Anatomi sınavsinde yön terimleri nasıl sorulur?
Genellikle iki yapı verilir ve aralarındaki ilişki sorulur: “The knee is ___ to the ankle” gibi. Cevap verirken önce anatomik pozisyonu düşünün; uzuvlarda proksimal-distal, gövdede superior-inferior, orta hatta göre medial-lateral kullanılır.
Aksiyon potansiyelinin evreleri nelerdir?
Eşik değere ulaşılınca voltaj kapılı Na⁺ kanalları açılır ve depolarizasyon olur. Ardından Na⁺ kanalları inaktive olur, K⁺ kanalları açılır ve repolarizasyon gelir. K⁺ kanalları yavaş kapandığı için kısa bir hiperpolarizasyon görülebilir. Bu sırada hücre önce mutlak, sonra göreceli refrakter dönemdedir.
Mitoz ile mayoz arasındaki fark nedir?
Mitoz tek bölünmeyle iki diploit ve genetik olarak özdeş hücre oluşturur. Mayoz art arda iki bölünmeyle dört haploit hücre oluşturur; profaz I'de krossing-over olduğu için oluşan hücreler genetik olarak farklıdır. Mitoz büyüme ve onarımda, mayoz gamet oluşumunda görülür.
Yarışmalı ve yarışmasız inhibisyon nasıl ayırt edilir?
Yarışmalı inhibisyonda Km artar, Vmax değişmez ve fazla substratla inhibisyon aşılabilir. Yarışmasız inhibisyonda Vmax azalır, Km değişmez ve substrat artırmak işe yaramaz. Lineweaver–Burk grafiğinde yarışmalı inhibitör doğruları y ekseninde, yarışmasız inhibitör x ekseninde kesişir.
Sözlü sınavda soruyu anlamazsam ne demeliyim?
Sessiz kalmak yerine kibarca netleştirme iste: “Could you repeat that, please?”, “Sorry, what do you mean by ...?” ya da “Do you mean that ...?” Düşünmek için zaman gerekiyorsa “That's an interesting question. Let me think for a moment.” de ve ardından cevaba geç. Bu ifadeler sınavda puan kaybettirmez.
İngilizce yazılı sınavda en sık yapılan hatalar nelerdir?
Türk öğrencilerin en sık hataları: although ile but'ı aynı cümlede kullanmak, because ile because of'u karıştırmak, affect ile effect'i karıştırmak, süreç yazısında edilgen yapıyı kullanmamak, kısaltmalı yazmak (don't, it's) ve konu cümlesi olmayan paragraf yazmaktır. Akademik metinde kısaltma yerine tam biçim (do not, it is) kullan ve her paragrafı tek bir ana fikirle başlat.