YÖKDİL Sağlık Phrasal Verb ve TIPDİL Phrasal Verb Rehberi (+ Phrasal Verb PDF)
YÖKDİL Sağlık ve TIPDİL’de phrasal verb’ler yalnızca kelime sorularında karşınıza çıkmaz; cloze test, çeviri ve okuma sorularında eş anlamlı seçenek olarak da gelir. Bu yüzden 150 yapıyı tek tek ezberlemek yerine edat mantığını öğrenmek çok daha verimlidir: rule (çizgi çekmek) + out (dışarı) = bir olasılığın üstünü çizip dışarı atmak → rule out = dışlamak.
Phrasal verb nedir, sınavda nerede çıkar?
Phrasal verb, bir fiilin bir edatla birleşerek yeni ve çoğu zaman tahmin edilemez bir anlam kazanmasıdır. Look bakmak demektir; look into ise araştırmak anlamına gelir. Sözlükte fiili bilmeniz, yapıyı bildiğiniz anlamına gelmez.
Akademik sağlık metinlerinde bu yapılar beklediğinizden çok daha yoğun geçer. Sınavda dört ayrı noktada karşınıza çıkarlar:
| Soru tipi | Nasıl çıkar | Örnek |
|---|---|---|
| Kelime soruları | Boşluğa uygun yapıyı seçme | Smoking ---- about 80% of lung cancer deaths. (accounts for) |
| Cloze test | Paragraf bütünlüğü içinde doğru edat | Fatty deposits ---- in the arteries. (build up) |
| Çeviri soruları | Türkçe karşılığın doğru yapıyla verilmesi | “-den kaynaklanmak” → stem from / result from |
| Okuma soruları | Seçeneklerde eş anlamlı olarak | break down → decompose · degrade · collapse |
Kritik nokta şu: okuma sorularında doğru seçenek genellikle paragraftaki phrasal verb’ün tek kelimelik akademik eş anlamlısıdır. Build up geçen bir paragrafta doğru cevap accumulate olur. Yapıyı bilmiyorsanız seçeneği de tanıyamazsınız.
Edat mantığı: 14 edatın temel yönü
Bir phrasal verb’ü çözmenin ilk adımı edatın temel yönünü bilmektir. Bu yönü tanıdığınızda daha önce hiç görmediğiniz bir yapının anlamını çoğu zaman tahmin edebilirsiniz. Aşağıdaki tablo fasikülün omurgasını oluşturuyor:
| Edat | Temel yönü | Sağlık metinlerinde sık geçen yapılar |
|---|---|---|
| UP | artış · yığılma · tamamlama · yüzeye çıkma | build up · speed up · clear up · give up · come up with |
| DOWN | azalma · düşüş · çöküş · aşağı aktarma | bring down · cut down on · break down · hand down |
| OUT | dışarı · tamamen · ortaya çıkma · tükenme | carry out · rule out · wipe out · break out · run out of |
| OFF | ayrılma · kesilme · etkinin gitmesi | cut off · fight off · wear off · give off |
| ON | devam · ileriye aktarma · üzerine dayanma | pass on · carry on · rely on · bring on |
| OVER | üzerinden aşma · el değiştirme | get over · take over |
| IN / INTO | içeri girme · yerleşme · içine bakma · dönüşme | set in · look into · result in · turn into |
| THROUGH | baştan sona · içinden geçip çıkma | go through · pull through |
| FROM | kaynak · köken (neden ← sonuç) | stem from · result from · derive from · benefit from |
| TO | yön · hedef · bağlılık (neden → sonuç) | lead to · contribute to · adhere to · attribute to |
| WITH | birliktelik · bir şeyle uğraşma | cope with · deal with · interfere with |
| FOR | amaç · karşılık · hesap verme | account for · call for · make up for |
| OF | parça-bütün · içerik | consist of · run out of |
| ABOUT | ortaya · etrafa | bring about · come about |
Altın kural: Önce fiilin kendi anlamını, sonra edatın yönünü düşünün. rule (çizgi çekmek) + out (dışarı) = bir olasılığın üstünü çizip dışarı atmak → rule out = dışlamak. Bu mantık 150 yapının yaklaşık üçte ikisinde çalışır.
Sınavda en çok düşülen 7 tuzak
Şıklar çoğu zaman aynı fiilin farklı edatlı hâllerinden ya da yönü ters çevrilmiş eş anlamlılardan kurulur. Bu yedi tuzağı tanıyan aday çeldiricilerin yarısını okumadan eler:
1Neden–sonuç yönü
NEDEN + lead to / result in / bring about / give rise to + SONUÇ ↔ SONUÇ + result from / stem from / arise from + NEDEN. Şıkta yön tersine çevrilirse anlam bozulur — en sık yapılan hata budur.
2Başlamak mı, geçmek mi?
set in · break out · flare up · kick in = başlar. wear off · clear up · ease off · die out = geçer, azalır.
3Başlamak mı, bırakmak mı?
take up smoking (başlamak) ↔ give up / cut out smoking (bırakmak). cut down on ise tamamen bırakmak değil, azaltmak demektir.
4Hasta için iki “atlatmak”
get over = hafif veya orta şiddetli bir hastalığı atlatmak. pull through = ölüm riski olan ağır bir durumu atlatmak. Vaka metinlerinde bu ayrım doğrudan sorulur.
5Edilgen tuzakları
consist of edilgen olmaz (is consisted of ✗). be made up of / be composed of edilgendir. be accounted for by · be derived from · be attributed to akademik metinlerde sık kullanılır.
6Aynı kökten farklı edat
result in ≠ result from · make up (oluşturmak) ≠ make up for (telafi etmek) · come up with (bulmak) ≠ come down with (hastalığa yakalanmak) · pass on (aktarmak) ≠ pass out (bayılmak) ≠ pass away (vefat etmek).
7Aynı anlam ailesi (eş anlam soruları)
azaltmak: cut down on · cut back on · bring down · reduce | araştırmak: look into · go into · investigate | uymak: adhere to · comply with · abide by · stick to
50 akademik yapıdan örnekler
Fasikülde 50 yapı kart formatında işleniyor: her kartta Türkçe anlam, edat mantığı, sağlık bağlamında bir örnek cümle ve sınavda çıkabilecek eş anlamlılar var. Rozet, anlamın edattan çıkıp çıkmadığını gösteriyor — 31 yapı edattan çıkar, 17 yapıda edat ipucu verir, 2 yapı kalıptır.
Beş örnek kart:
1. ACCOUNT FOR — açıklamak; (oran olarak) oluşturmak KISMEN
MANTIK
for = karşılık: bir şeyin “hesabını vermek” → açıklamak. Oran bildirirken “payını oluşturmak”. Edilgeni: be accounted for by.
ÖRNEK
Smoking accounts for about 80–90% of lung cancer deaths.
EŞ ANLAM ≈ explain · constitute · represent
2. ADHERE TO — uymak, bağlı kalmak EDATTAN ÇIKAR
MANTIK
adhere = yapışmak + to = hedef: bir kurala ya da tedaviye “yapışık kalmak”.
ÖRNEK
Patients who do not adhere to their treatment plan are more likely to relapse.
EŞ ANLAM ≈ comply with · follow · stick to
3. BREAK DOWN — parçala(n)mak; bozulmak EDATTAN ÇIKAR
MANTIK
down = çöküş: bir bütün “yıkılıp” küçük parçalara ayrılır; sistem çöker.
ÖRNEK
Enzymes in the gut break down proteins into amino acids.
EŞ ANLAM ≈ decompose · degrade · collapse
4. BUILD UP — birik(tir)mek; güçlendirmek EDATTAN ÇIKAR
MANTIK
up = artış, yığılma: üst üste “inşa edilerek” çoğalır.
ÖRNEK
Fatty deposits can build up in the arteries over decades.
EŞ ANLAM ≈ accumulate · strengthen
5. BRING ABOUT — -e yol açmak, meydana getirmek KISMEN
MANTIK
about = ortada, etrafta: bir şeyi “ortaya getirmek” → meydana getirmek.
ÖRNEK
Lifestyle changes can bring about a significant fall in blood pressure.
EŞ ANLAM ≈ cause · lead to · produce · give rise to
Kalan 45 kart ve 150 yapılık tam liste fasikülün içinde. Ücretsiz PDF’i indirin ↓
Phrasal verb nasıl çalışılmalı?
Kelime listesi ezberlemek bu konuda en verimsiz yöntem. Dört adımlık sıra çok daha hızlı sonuç verir:
- Önce edat rehberini okuyun. Her edatın tek bir temel yönü olduğunu görün. Bu tek sayfa, listenin üçte ikisini tahmin edilebilir hâle getirir.
- 150’lik listede bilmediklerinizi işaretleyin. Tamamını çalışmayın — zaten bildiklerinize zaman harcamak en sık yapılan hata.
- Kartlarda önce “Mantık” satırını kendi cümlelerinizle anlatın, sonra örneği okuyun. Açıklayamadığınız yapı öğrenilmemiştir.
- Okuma parçalarında yapıları bağlam içinde görün, ardından testleri çözün. İzole kelime bilgisi sınavda işe yaramaz; bağlamda tanıma işe yarar.
Önce mantık, sonra ezber. Edattan çıkan 31 yapıyı mantıkla öğrenirseniz geriye ezberlenecek yalnızca 19 yapı kalır. Baştan ezbere başlayan aday ise 150’sini de unutmaya mahkûmdur.
Fasikülde neler var?
| Bölüm | İçerik | Sayfa |
|---|---|---|
| Edat Mantığı Rehberi | 14 edatın temel yönü ve altın kural | 1 sayfa |
| 150 Phrasal Verb | Sınavlarda çıkan yapılar ve Türkçe anlamları | 3 sayfa |
| Tuzaklar | En çok karıştırılan yedi çift ve yön hatası | 1 sayfa |
| 50 Akademik Yapı | Mantık, sağlık örneği ve eş anlamlılar | 9 sayfa |
| 10 Okuma Parçası | Yapılar bağlam içinde, Türkçe çevirisiyle | 10 sayfa |
| 36 Test Sorusu | Beş farklı soru modeli | 5 sayfa |
| Cevap Anahtarı | Kısa çözüm notlarıyla | 2 sayfa |
Ücretsiz indirilebilir kaynaklar
Aşağıdaki materyallerin tamamı ücretsizdir. Tek seferlik ücretsiz üyelikle hepsine erişebilirsiniz — ödeme veya kart bilgisi istenmez.
ÇIKMIŞ SORULAR
YÖKDİL Çıkmış Soruları İndir
Geçmiş dönem YÖKDİL Sağlık soruları, cevap anahtarları ve çözüm notlarıyla birlikte.
İndir ↓TIPDİL
TIPDİL Çıkmış Sorular ve Örnek Sınav İndir
Cevap anahtarlı TIPDİL örnek sınavları — gerçek formatta, 80’er soruluk.
İndir ↓KELİME LİSTESİ
YÖKDİL Sağlık Kelimeler Listesi İndir
Sınav metinlerinde en sık geçen tıbbi terimler, Türkçe karşılıkları ve örnek cümlelerle.
İndir ↓DENEME
YÖKDİL ve TIPDİL Deneme İndir
Tam süreli denemeler, mini denemeler, gramer ve kelime testleri.
İndir ↓PDF KİTAP
YÖKDİL Kitap PDF İndir
Konu anlatımı, soru bankası ve çalışma kâğıtlarından oluşan PDF materyal seti.
İndir ↓SEVİYE TESPİTİ
Ücretsiz Seviye Testi
30 dakikada seviyenizi ölçün; puanınıza göre hangi kaynakla başlayacağınızı öğrenin.
Teste Gir →Blogdaki ücretsiz rehberler
Kelime ve terminoloji çalışması için sitede, kayıt gerektirmeden okuyabileceğiniz rehberler de bulunuyor. Her biri belirli bir alanı kapsıyor:
- İngilizce Tıbbi Kısaltmalar — klinik pratikte en sık kullanılan kısaltmalar ve açılımları
- Laboratuvar ve Tetkik Terimleri — tahlil, görüntüleme ve tetkik terimleri — paragraf sorularında sık geçer
- Hemşirelik İngilizcesi Terimleri — hasta bakımında kullanılan temel terimler ve kalıplar
- İngilizce Sağlık Terimleri — temel tıbbi sözcük dağarcığı, başlangıç seviyesi için
- En Sık Kullanılan Tıbbi Kelimeler — YÖKDİL ve TIPDİL metinlerinde tekrar eden çekirdek kelime grubu
- YÖKDİL Sağlık’ta Yüksek Puanın 7 Yolu — çalışma stratejisi ve sık yapılan hatalar
- TIPDİL Nedir, Kimler Girebilir? — sınav formatı, başvuru koşulları ve geçerlilik süresi
- TIPDİL Çıkmış Sorular — soru tipleri ve çıkmış soruların nasıl çalışılacağı
Nereden başlamalı? Seviyenizi bilmiyorsanız önce seviye tespit testini çözün. 50 puan üzerindeyseniz doğrudan çıkmış sorulara geçin — hazırlıktaki en değerli kaynak odur. ÖSYM’nin resmî arşivine de buradan ulaşabilirsiniz.
